سفرنامه گوهر مقصود: خاطرات سياسى و اجتماعى دوره استبداد صغير - طهرانى، سيد مصطفى - الصفحة ١٨٧
حقيقى، حضرت داور دادگر، شكايت خواهند نمود كه از براى دو هزار تومان رشوه، سالى سيزده كرور منات[١]، قيمت آن حيوانات بىزبان را، در هفتاد سال به شصت هزار تومان به ليازانوف فروختند.[٢]
اراضى سيستان، اين داستان را به خداى مهربان، معروض خواهند داشت كه رود هيرمند، مملكتى را چون باغ جنان آبادان مىنمود. چرا به اخذ ثمن بخس مقدارى رشوه، اين نهر سلسبيل را به انگليسيان واگذاردند؟
قفقاز را كه به روس واگذار نمود؟
افغان را كه از دست داد؟
عراق عرب كه قبله مسلمانان و معبد ايرانيان بود به بىكفايتى كه از دست رفت؟
هفتصد كرور، جواهر خزانه نادرى- كه به ضرب شمشير، از هندوستان آورده بود- كه به بهاى ساقى و ساغر بخشيد؟
اشياى نفيسه مال زمان صفويه را كه به پسر يهوديه انعام كرد؟
سرمايه ثروت مسلمانان را كه به عشقبازى فواحش فرنگستان طرح كرد؟
ثروت ايران را كه به مصرف سگ و گربه مقوايى رسانيد؟
خانههاى ما را، كه لانه مارهاى خارجى نمود؟
لباس زنان مسلمان و زيور ايشان، كه ناموس اهل ايمانند، كه به دست بانك روس داد؟
سالى يكصد كرور از تجارت ايران، علاوه بر واردات كه به خارجه برد؟
از ثرى تا به ثريّا و از سمك تا به سما همه مىدانند، اين اعمال شنيعه و اين افعال قبيحه را كدام ظالم بىدين مرتكب شده كه اگر عشرى از عشار و يكى از هزار آن را
[١] - منات: پول رايج روسيه معادل صد كوپك[ كوپك، پول خرد رايج روسيه].« فرهنگ عميد»
[٢] - قرارداد اوّل در ١٢ ژوئن ١٨٧٦ بسته شد كه مدت آن- در قرارداد- معلوم نيست. ولى مدت اين قرارداد چندان به طول نينجاميد و در تاريخ ١٤ اكتبر ١٨٧٩ ملغى گرديد. در همين تاريخ قرارداد ديگرى منعقد مىگردد كه مدت آن ٥ سال و سالى پنجاه هزار تومان با پرداخت دو قسط مىباشد. ر. ك به عصر بىخبرى يا تاريخ امتيازات در ايران، بخش سوم، شيلات.