رساله توضيح المسائل - التبريزي، الميرزا جواد - الصفحة ٣٢٠ - احكام حج

مسأله ٢٠٥٤- اگر كسى مستطيع شود و مكّه نرود و فقير شود، بايد اگرچه به زحمت باشد كه قابل تحمّل است بعداً حج كند، و اگر نتواند حج برود، چنانچه كسى او را براى حج اجير كند، بايد به مكّه رود و حج كسى را كه براى او اجير شده بجاآورد و ممكن باشد تا سال بعد در مكّه بماند و براى خود حج نمايد، ولى اگر ممكن باشد كه اجير شود و اجرت را نقد بگيرد و كسى كه او را اجير كرده راضى شود كه حج او در سال بعد بجاآورده شود، بايد سال اول براى خود و سال بعد براى كسى كه اجير شده حج نمايد.

مسأله ٢٠٥٥- اگر در سال اولى كه مستطيع شده به مكّه رود و در وقت معيّنى كه دستور داده‌اند به عرفات و مشعر الحرام نرسد، چنانچه در سالهاى بعد مستطيع نباشد، حج بر او واجب نيست، ولى اگر از سالهاى پيش مستطيع بوده و نرفته، اگرچه به زحمت باشد كه قابل تحمّل است بايد حج كند.

مسأله ٢٠٥٦- اگر در سال اولى كه مستطيع شده حج نكند و بعد بواسطه پيرى يا مرض و ناتوانائى نتواند حج نمايد و نا اميد باشد از اينكه بعداً خودش حج كند، بايد ديگرى را از طرف خود بفرستد، بلكه اگر نا اميد هم نباشد احتياط واجب آن است كه اجير بگيرد، و در صورتى كه بعداً قدرت پيدا كرد خودش نيز حج نمايد، و همچنين است اگر در سال اولى كه به قدر رفتن حج مال پيدا كرده، بواسطه پيرى يا مرض يا ناتوانى نتواند حج كند و نا اميد از توانائى خود باشد، و در تمام اين صور بنابر احتياط واجب بايد نائب صروره باشد يعنى كسى كه اولين مرتبه حج رفتن او باشد.

مسأله ٢٠٥٧- كسى كه از طرف ديگرى براى حج اجير شده، بايد طواف نساء را نيز از طرف او بجاآورد، و اگر بجانياورد، زن بر آن اجير حرام مى‌شود.

مسأله ٢٠٥٨- اگر طواف نساء را درست بجانياورد يا فراموش كند، چنانچه بعد از چند روز يادش بيايد و از بين راه برگردد و بجاآورد صحيح است، و در صورت فراموشى چنانچه برگشتن برايش مشقّت داشته باشد مى‌تواند نايب بگيرد.