رساله توضيح المسائل - التبريزي، الميرزا جواد - الصفحة ٢٠٠ - ٤- كثير الشك (كسى كه زياد شك مى كند)

٣- شك بعد از وقت:

مسأله ١١٨٩- اگر بعد از گذشتن وقت نماز، شك كند كه‌نماز خوانده يا نه يا گمان كند كه نخوانده، خواندن آن لازم نيست، ولى اگر پيش از گذشتن وقت شك كند كه نماز خوانده يا نه اگرچه گمان كند كه خوانده است، بايد آن نماز را بخواند.

مسأله ١١٩٠- اگر بعد از گذشتن وقت شك كند كه نماز را درست خوانده يا نه، به شك خود اعتنا نكند.

مسأله ١١٩١- اگر بعد از گذشتن وقت نماز ظهر و عصر بداند چهار ركعت نماز خوانده ولى نداند به نيّت ظهر خوانده يا به نيّت عصر، بنابر احتياط چهار ركعت نماز قضا به نيّت نمازى كه بر او واجب است بخواند.

مسأله ١١٩٢- اگر بعد از گذشتن وقت نماز مغرب و عشا، بداند يك نماز خوانده ولى نداند سه ركعتى خوانده يا چهار ركعتى، بايد قضاى نماز مغرب و عشا را بخواند.

٤- كثير الشك (كسى كه زياد شك مى‌كند):

مسأله ١١٩٣- كثير الشك كسى است كه عرفاً بگويند زيادشك مى‌كند يا اينكه حال او به نحوى باشد كه در هر سه نماز لا اقل يك مرتبه شك كند، و چنين شخصى به شك خود اعتنا نكند و لكن معتبر است زيادى شك از جهت عارضه موقتى مانند پريشانى خاطر از غضب و ترس نباشد.

مسأله ١١٩٤- كثير الشك اگر در بجاآوردن چيزى از اجزاء نماز شك كند، بايد بنا بگذارد كه آن را بجاآورده، مثلا اگر شك كند كه ركوع كرده يا نه، بايد بنا بگذارد كه ركوع كرده است، و اگر در بجاآوردن چيزى شك كند كه نماز را باطل مى‌كند، مثل اينكه شك كند كه نماز صبح را دو ركعت خوانده يا سه ركعت، بنا را بر صحّت مى‌گذارد.

مسأله ١١٩٥- كسى كه در يك چيز نماز زياد شك مى‌كند، چنانچه در چيزهاى ديگر نماز شك كند، بايد به دستور آن عمل نمايد، مثلا كسى كه زياد شك مى‌كند سجده كرده يا نه، اگر در بجاآوردن ركوع شك كند بايد به دستور آن رفتار نمايد، يعنى اگر به سجده نرفته ركوع را بجاآورد،