رساله توضيح المسائل - التبريزي، الميرزا جواد - الصفحة ٣٥٨ - احكام مُساقات

احكام مُساقات‌

مسأله ٢٢٤٦- اگر انسان با كسى به اين قسم معامله كند كه درختهاى ميوه‌اى را كه ميوه آن مال خود او است، يا اختيار ميوه‌هاى آن با او است تا مدّت معيّنى به آن كس واگذار كند كه تربيت نمايد و آب دهد و به مقدارى كه قرار مى‌گذارند از ميوه آن بردارد، اين معامله را مساقات مى‌گويند.

مسأله ٢٢٤٧- معامله مساقات در درختهائى كه ميوه نمى‌دهد مثل بيد و چنار صحيح نيست، و در مثل درخت حنا كه از برگ آن استفاده مى‌كنند اشكال دارد، ولى معامله به عنوان جعاله باشد در هر دو قسم صحيح است.

مسأله ٢٢٤٨- در معامله مساقات لازم نيست صيغه بخوانند بلكه اگر صاحب درخت به قصد مساقات آن را واگذار كند و كسى كه كار مى‌كند به همين قصد مشغول كار شود معامله صحيح است.

مسأله ٢٢٤٩- مالك و كسى كه تربيت درختها را به عهده مى‌گيرد، بايد مكلّف و عاقل باشند و كسى آنها را مجبور نكرده باشد، و نيز مالك بايد سفيه نباشد يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكند.

مسأله ٢٢٥٠- مدّت مساقات بايد معلوم باشد، و اگر اول آن را معيّن كنند و آخر آن را موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال بدست مى‌آيد صحيح است.

مسأله ٢٢٥١- بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد، و اگر قرار بگذارند كه مثلا صد من از ميوه‌ها مال مالك و بقيّه مال كسى باشد كه كار مى‌كند معامله باطل است.

مسأله ٢٢٥٢- بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند، و اگر بعد از