متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٠١ - حدوث عالم
متعددى اقامه كردهاند كه استيفاى تمام آنها بدون مبالغه رساله مستقلى ميخواهد، و نگارنده اين مبحث را در يكى از كتابهاى ديگرش مفصلا مورد تحليل و تجزيه و تنقيد و تحقيق قرار داده كه مطالعه آن براى متخصصين رشته فلسفه و كلام سزاوار است.
با قطع نظر از ايرادات و جوابات آنها دليل قاطع فلسفى بر حدوث همهى جهان امكانى اينست كه موجود ممكن در تحقق و هستى خود (همانطوريكه سابقا بيان شد) محتاج بسبب و مؤثر است، و معقول نيست كه تأثير مؤثر و ايجاد موجد در حال موجود بودن ممكن مذكور باو تعلق گيرد چه اين فرض تحصيل حاصل و محالست، بلى موجود در حال وجود خود قابل بوجود آوردن نيست.
لذا حتمى است كه تأثير مؤثر و ايجاد موجد معلول را در غير حال وجودش موجود نمايد و طبعا درين هنگام وجود او مسبوق بلا وجود او ميشود و همين مسبوقيّت وجود ممكن بلا وجود و نيستى او معناى حدوث است (دقّت كنيد كه موضوع دقيق است).
از برهان فلسفى كه بگذريم علوم تجربى هم ازليّت جهان مادى را قبول ندارد، و همانطوريكه سابقا خوانديد، علم عمر عالم را به پنج بيليون سال تحديد نموده است.
ظواهر ادلّهى اسلامى نيز عالم را حادث و مسبوق بعدم ميداند و گويا عقل و علم و شرع هر سه بر حدوث عالم اتفاق دارند؛ و لذا اصرار جمعى فلاسفهى متافيزيكى و گويندگان ماترياليسم مادى بر قدم