دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥٢ - ٣/ ٢ انتساب تفصيلى دعا به اهل بيت عليهم السلام

اين، اين دعا از ناحيه مقدّسه صادر شده است. ليكن در اين باره، دو نكته قابل توجّه است:

الف. آيا مقصود از «الدعاء لصاحب الزمان» آن است كه امام مهدى عليه السلام گوينده اين دعا بوده‌اند؟ و يا مقصود، آن است كه اين دعا براى امام مهدى عليه السلام خوانده مى‌شود؟ هر دو احتمال، متصور است.

ب. جمله اوّل اين عبارت يعنى «الدعاء للندبة»، مؤيّد احتمال دوم است؛ يعنى اين دعا براى ندبه و نجوا با امام عصر عليه السلام خوانده مى‌شود.

حرف «لام» در «للندبة» و «لصاحب الأمر» مى‌تواند براى تبيين هدف و مقصود دعا باشد، نه آن كه به گوينده آن اشاره داشته باشد. علّامه شوشترى، اين نظر را به عنوان احتمال دوم مطرح كرده و نوشته است‌

احتمال دارد دعا، انشاى بزوفرى باشد به اين كه معنىِ اين فقره اين باشد كه: بايد اين دعا خوانده شود براى آن حضرت يعنى براى فرجش و ظهورش.[١]

ج. صدور دعاى ندبه از امام مهدى عليه السلام بعيد و عجيب مى‌نمايد. گويش دعا به گونه‌اى است كه حالت ندبه و زارى براى امام مهدى عليه السلام و تأسّف بر غيبت ايشان و آرزوى ملاقات با ايشان را دارد. بدين سبب، گوينده آن مى‌بايد شخصى به غير از ايشان باشد. توجيه اين مدّعا با احتمال آموزشى بودن دعا نيز، استبعاد آن را زايل نمى‌كند.

٢. علّامه مجلسى نوشته است: دعاى ندبه كه مشتمل است بر عقايد حقّه و تأسّف بر غيبت قائم عليه السلام به سند معتبر از امام جعفر صادق عليه السلام منقول است.[٢]

ظاهراً سخن علّامه مجلسى رحمه الله نيز اشاره به سخن سيّد ابن طاووس در كتاب إقبال الأعمال است؛ زيرا علّامه مجلسى دعاى ندبه را در دو جا از كتاب بحار الانوار ذكر

[١]. مقالات و گفتارها: ص ٦٣.

[٢]. زاد المعاد: ص ٤٨٦.