آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٩٢ - ويژگى هاى «ميزان الحكمه»

ويژگى‌هاى «ميزان الحكمه»

ميزان الحكمة، از ويژگى‌هاى زير، برخوردار است:

١. هدف از ارائه چنين اثرى، نگرشى جامع به معارف دينى است كه فهم عميق تعاليم الهى را به دنبال دارد. اين نگاه، محصول تفسير هر آيه يا روايت در منظومه هماهنگ گزاره‌هاى دينى است. ميزان الحكمة، با كنار هم نهادن آيات و روايات مربوط به هر موضوع، رسيدن به اين هدف را تسهيل مى‌كند.

٢. در اين مجموعه، تلاش شده تا موضوع‌بندى احاديث، با دقّت نظر انجام گيرد و از تكرار احاديث يا تداخل عناوين، در حدّ امكان، خوددارى شود.

٣. ميزان الحكمة، به بيان رواياتِ فقهى؛ نظر ندارد و تنها به ذكر احاديثى كه مضمون اخلاقى يا اجتماعى در بر دارند و يا با مسائل فكرى و اعتقادى مرتبطاند، مى‌پردازد.

اين اثر، شامل بيش از دو هزار آيه، ٥٤٦ مدخل اصلى، ٤٢٦٠ مدخل فرعى و ٢٣٠٣٠ روايت (با حذف اسناد) است. عناوين اصلى كتاب؛ الفبايى و بر اساس ريشه كلمه در هر موضوع، تنظيم شده است كه از مدخل «ايثار» (ريشه أثر) شروع و به مدخل «يقين» (ريشه يقن) ختم مى‌شود. هر عنوان اصلى، زيرمجموعه‌اى از عناوين فرعى را در بر دارد.

به طور مثال، مدخل «صاد»، شامل اين عناوين اصلى است: «صبح، صبر، صحبت، صحّت، صدق، صدّيق و صديق». ترجمه عناوين فرعى زيرمجموعه عنوان «صديق (دوست)»، اين‌چنين است: شناخت فرد از طريق دوستان او، همانندى نفوس، گرايش انسان به همگنان خود، همنشين بد، افراد شايسته دوستى، ياران شايسته، و ....

گزيده‌اى از مهم‌ترين مدخل‌ها و احاديث اين كتاب، در مجموعه‌اى به نام منتخب ميزان الحكمة، در يك جلد، منتشر شده كه شامل ٤١٩ مدخل اصلى، ١٩٠٠ مدخل فرعى و ٦٨٤٨ حديث است.