آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٨٤ - علّامه مجلسى

علّامه مجلسى‌

محمّدباقر فرزند محمّدتقى مجلسى،[٧٧] معروف به «علّامه مجلسى»، در سال ١٠٣٧ هجرى، در شهر اصفهان، در خانواده‌اى اهل علم و فضيلت، ديده به جهان گشود. پدرش، ملّا محمّدتقى مجلسى، معروف به «مجلسى اوّل» (١٠٠٣- ١٠٧٠ ق)، محدّث و فقيهى بزرگ، و از شاگردان شيخ بهايى و ميرداماد بوده كه در زمان خويش، از مراجع تقليد شيعه به شمار مى‌رفت و امامت جمعه شهر اصفهان را به عهده داشت.

علّامه مجلسى، تحصيلات خود را از چهار سالگى نزد پدر علّامه‌اش آغاز كرد.[٧٨] وى از همان اوان كودكى، با هوشى سرشار و پشت‌كار فراوان، به تحصيل علوم متداول عصر خويش پرداخت و در اندك زمانى، همه علوم رسمى زمان خود را فرا گرفت.[٧٩]

علّامه محمّدباقر مجلسى، در علوم اسلامى رايج آن عصر، به تحصيل پرداخت؛ امّا از آن‌جا كه پدرش، گرايش‌هاى حديثى داشت و خود نيز علوم گوناگون اسلامى را برگرفته از حديث مى‌دانست، ادامه تحصيلات خود را صرف پژوهش‌هاى حديثى كرد. علّامه مجلسى، در علوم مختلف اسلامى، مانند: تفسير، حديث، فقه، اصول، تاريخ، رجال و درايه، سرآمدِ عصر خود بود. وى به نشر روايات معصومان، همّت گماشت و در اين راه، كوشش بسيار نمود.

علّامه مجلسى، در سال ١٠٩٨ ق، با اصرار شاه سليمان صفوى، سِمَت شيخ الاسلامى اصفهان را پذيرفت. «شيخ‌الإسلام»، بالاترين و مهم‌ترين منصب دينى و اجرايى در آن عصر بود. او همچنين در مشاجرات و دعاوى، قاضى و حاكم بود و تمام امور دينى، زير نظر مستقيم او انجام مى‌گرفت و وجوهات شرعى به محضر او فرستاده مى‌شد. شيخ الاسلام، سرپرستى درماندگان و ايتام و ... را نيز بر عهده داشت‌

[٧٧]. پدربزرگ علّامه، ملّا مقصود، از دانشمندان پرهيزگار عصر خويش بود. وى به سبب داشتن كلام زيبا و اشعار دل‌نشين و رفتار و گفتار نيكو، در محافل و مجالس، به« مجلسى» ملقّب شده بود و به همين جهت، اين خاندان عالى‌قدر نيز بدين نام، شهرت يافتند.

[٧٨]. زندگى‌نامه علّامه مجلسى، ج ١، ص ٥٥.

[٧٩]. همان، ص ٤٢٦.