آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٢١ - درآمد

اگر حديث نبود

عبد الهادى مسعودى‌

بسيارى چيزها مانند خورشيدند، چنان روشن و پيدا و اثرگذار كه تا هستند، كمتر كسى به طور كامل به آنها توجّه مى‌كند، و چون مى‌روند و يا كم‌فروغ مى‌شوند، چشم‌ها را به سوى خود مى‌كِشند. در فرهنگ اصيل و كهن اسلام و ايران، قرآن و حديث، چنين هستند. اين دو، همراه هميشگى يكديگر و همزاد تمدّن اصيل ايران اسلامى‌اند و هر دو، نقش‌هاى پُررنگى در هويت بخشيدن به انديشه‌ها و نگرش‌هاى ما دارند. اين نقش را مى‌توان از دو ديدگاه «تاريخى» و «تمدّنى»، بررسى كرد. ديدگاه تاريخى، تأثير حديث را بر علوم اسلامى بررسى مى‌كند و ديدگاه تمدّنى، بهره‌گيرى از آن را در علوم انسانى بر مى‌رسد. ما در اينجا تنها تعامل حديث و علوم اسلامى را بررسى مى‌كنيم و بهره‌گيرى از آن را در برخى از دانش‌هاى نوين به بخش بعد واگذار مى‌كنيم.[٢]

درآمد

«حديث، مادرِ بسيارى از علوم اسلامى و يا همه آنهاست».[٣] اين جمله، از سخنان مقام معظّم رهبرى است و به آسانى مى‌توان اين تأثير را در همه شاخه‌هاى علوم اسلامى، نشان داد. در اين ميان، نقش اصلى حديث در علوم ويژه مسلمانان مانند:

[٢]. ر. ك: حديث و دانش‌هاى بشرى، ص؟؟؟.

[٣]. برگرفته از پيام مقام معظم رهبرى به مناسبت افتتاح مؤسسه علمى فرهنگى دار الحديث، آبان.