آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٢٠٣ - ميانه روى در خوراك

ادب و جوان‌مردى، حكم مى‌كند كه در برابر او، فروتن باشيم. به همين جهت، امام صادق (ع) مى‌فرمايد:

تَواضَعوا لِمَن طَلَبتُم مِنهُ العِلمَ.[٣٨٩]

در برابر آن‌كه از او دانش مى‌جوييد، فروتنى كنيد.

اين حقيقت، اين چنين در بيتى زيبا، بازگو شده است:

نزديك هم نشستن‌

شيوه نشستن در مجلس يادگيرى، تأثير روانى بسيارى در ياددهى و يادگيرى دارد. پراكنده نشستن، نشانه بى‌علاقگى و سردى دانش‌آموزان است. لذا براى افزايش سطح آموزش، بايد افراد نزديك به هم نشسته، با علاقه مسائل را پيگيرى كنند. رسول خدا (ص) در اين باره مى‌فرمايد:

إذا جَلَستُمْ إلَى المُعَلِّمِ أو جَلَستُم فى مَجالِسِ العِلمِ فَادنوا، وَلْيَجْلِسْ بَعضُكُم خَلْفَ بَعضٍ، وَ لا تَجلِسُوا مُتَفَرِّقينَ كما يَجلِسُ أهلُ الجاهِلِيةِ.[٣٩٠]

هنگامى كه نزد آموزگار يا در مجلس‌هاى دانش نشستيد، به يكديگر نزديك شويد و پشتِ سر هم [و بدون فاصله‌] بنشيند. مانند دوران جاهلى، پراكنده منشينيد.

ميانه‌روى در خوراك‌

يكى از دلايل ناكامى در آموختن، پُرخورى است. پُرخورى، سبب كندى ذهن و كاهش قدرت يادگيرى مى‌شود. رسول خدا (ص)، از قول خداوند متعال، قانونى را در اين باره بيان كرده است:

إنَّ اللّه يقولُ: وَضَعتُ خَمسَةً فى خَمسَةٍ وَ النّاسُ يطلُبونَها فى خَمسَةٍ فَلا يجِدونَها: وَضَعتُ العِلمَ فِى الجوعِ وَ الجَهدِ، وَ النّاسُ يطلُبونَهُ بِالشَّبعَةِ وَ الرّاحَةِ فَلا يجِدونَهُ ....)[٣٩١]

[٣٨٩]. همان، ح ١٠٢٢.

[٣٩٠]. همان، ح ١٠٦٨.

[٣٩١]. همان، ح ١٠٢٤.