آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١٤٤ - آسيب شناسى نقد حديث
اعتدال فراتر برود و هر حديثى را با كوچكترين شبهه و ترديد، كنار بگذاريم، به آسيبى ديگر دچار مىشويم: آسيب حذف برخى از سخنان پيشوايان و ناديده گرفتن بخشى از دين، كه در هر دو صورت، ما را از دستيابى به تصويرى كامل و منسجم از دين، محروم مىسازد.
يكى از عوامل غلتيدن به ورطه ردّ شتابزده حديث، درست نفهميدن و پى نبردن به مقصود اصلى آن است. نمونه زير، مىتواند شاهد خوبى باشد:
قالَ رَسُولُ اللهِ لإمرأةٍ سَأَلْتُه: أنَّ لي زَوجاً وَ بِهِ غِلْظَةٌ عَلَيَّ وَ إنّي صَنَعْتُ شَيئاً لِأعْطِفَهُ عَلَيَّ؟ فَقالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ (ص): افّ لَكِ! كَدِرْتَ البِحارَ وَ كَدِرْتَ الطّينَ وَ لَعنَكِ المَلائِكَةُ الأخيارُ وَ مَلائِكَةُ السَّمواتِ وَ الأرضِ. قالَ: فَصامَتِ المَرأَةُ نَهارَها وَ قامَتْ لَيْلَها وَ حَلَقَتْ رَأسَها وَ لَبِسَتْ المُسوحَ، فَبَلَغَ ذلكَ النَّبيَّ (ص)، فَقالَ (ص): أنَّ ذلكَ لايُقْبَلُ مِنْها.[٢٣٧]
پيامبر خدا (ص) به زنى كه از ايشان پرسيده بود: «همسرى دارم كه با من، نامهربان است و من كارى كردم تا محبّت او را به سوى خود، جلب كنم»، فرمود: «واى بر تو! درياها و زمين را تيره ساختى و فرشتگان برگزيده و فرشتگان آسمانها و زمين، تو را نفرين كردهاند».
زن، روزها را روزه گرفت و شبها به عبادت ايستاد، سرش را تراشيد و جامه پشمى به تن كرد؛ امّا وقتى خبر آن به پيامبر (ص) رسيد، ايشان فرمود: «اينها، از آن زن، پذيرفته نمىشود».
ممكن است كسى اين روايت را معارض با آيه شريفه: (إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ ...)؛[٢٣٨] خداوند شرك ورزيدن به خود را نمىآمرزد، اما] گناه [كمتر از آن را براى هر كسى كه بخواهد، مىآمرزد. ببيند و حكم به ردّ آن دهد؛ زيرا اين آيه شريف، هر گناهى غير از شرك را بهويژه در صورت توبه كردن از آن، قابل آمرزش الهى مىداند. گناه اين زن نيز شرك نبوده و به احتمال فراوان، گونهاى سِحر و جادو بوده است. از اين رو، نمىتوان آن را نابخشودنى دانست. پس نمىتوان
[٢٣٧]. كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ٤٤٥، ح ٤٥٤٤.
[٢٣٨]. سوره نساء، آيه.