آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١٣٣ - تأسيس حوزه علميه نجف

اوّلين كسى است كه آثارى اين‌چنين خلق كرد. كتاب المبسوط در فقه، اوّلين اثر جامعى است كه توسّط اين دانشمند بزرگ، تأليف شد.

شيخ طوسى، در بيشتر كتاب‌هايش، به يكى از شُبهات يا نيازهاى موجود جامعه، پاسخ گفته است. اين شبهات را معمولًا شاگردان وى مطرح مى‌كردند و يا مردمان شهرهاى ديگر، در قالب پرسش، براى او ارسال مى‌كردند.

اكنون با عناوين بعضى از آثار وى، آشنا مى‌شويم:

تهذيب الأحكام، در ده جلد، در بر دارنده چهارده هزار روايت فقهى.

الاستبصار، ده جلد، در بر دارنده ٥٥١١ روايت فقهى.

النهاية، كه كتابى استنباطى در فقه است.

المبسوط، در هشت جلد، كه كتابى جامع در فقه استنباطى است.

الخلاف، در شش جلد، كه كتابى فقهى با نگاه به فقه اهل سنّت است.

عِدّة الاصول، كه در موضوع علم اصول است.

الرجال، كه مجموعه‌اى از نام‌هاى راويانِ پيامبر (ص)، امامان (عليهم السلام) و محدّثان بزرگ پس از عصر امامان است.

الفهرست، كه مجموعه‌اى از نام‌هاى نويسندگان شيعه و فهرست نام كتاب‌هاى ايشان تا قرن پنجم هجرى است.

التبيان، ده جلد، در تفسير كلّ قرآن.

تأسيس حوزه علميه نجف‌

شيخ طوسى، تا سال ٤٤٨ هجرى (يعنى حدود دوازده سال)، مسئوليت دانشمندان شيعه و هدايت علمى آن‌ها را در بغداد، عهده‌دار بود؛ امّا در اين سال، تركان سلجوقى به بغداد، حمله كردند و سلسله‌اى از آشوب‌ها را عليه شيعه، سامان دادند. در نتيجه اين حملات، خانه و كتاب‌خانه شخصى شيخ طوسى، به تاراج رفت. از اين رو، وى به همراه خانواده و جمعى از شاگردانش، به شهر نجف، مهاجرت كرد.[٢٢٩]

[٢٢٩]. الخلاصة، ص ١٤٨، ش ٤٦.