آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١١٠ - ١ صَعصَعة بن صوحان، سخنورِ ولايت مدار

مطالعه زندگى محدّثان شيعه، ما را با چگونگى نقل احاديث و تلاش‌هاى كم‌نظير ايشان در پاسدارى از ميراث بزرگ پيامبر اسلام، آشنا مى‌سازد. در اين بخش به اختصار، با زندگانى شش تن از ياران حديث كه در پنج قرن نخست هجرى، خوش درخشيده‌اند، آشنا مى شويم‌[١٣٦]:

١. صَعصَعة بن صوحان، سخنورِ ولايت‌مدار

سخنورى و ولايت‌مدارى نسبت به امام على (ع)، دو ويژگى مهم صَعصَة بن صوحان است. صَعصَعه، خطيبى چيره‌دست و مشهور بود. او بارها در حضور امام على (ع) و به فرمان ايشان، براى مردم به نيكويى سخن گفت. پس از امام على (ع) نيز همواره، فضائل و برترى‌هاى ايشان را شجاعانه، حتّى در حضور معاويه، بزرگ‌ترين دشمن امام على (ع) با كلامى رسا و گويا، بيان كرد. به سبب اين حق‌شناسى و شجاعت وى بوده كه امام صادق (ع) در رثاى وى، چنين فرموده است:

در ميان همراهان امير مؤمنان (ع)، كسى جز صَعصَعه و يارانش، حقّ على (ع) را نمى‌شناختند.[١٣٧]

سخنورى صعصعه در برخى از مواضع سياسى او مشاهده مى‌شود. يكى از آن مواضع، ارائه اعتراض مصريان به خليفه سوم است.[١٣٨]

صعصعه، تنها با استناد به آيات قرآن، توانست تمام اعتراضات مصريان را در مدّتى اندك و با بيانى شيوا، به او منتقل كند. عثمان كه از پاسخ‌گويى درمانده بود، بر آنانْ خشم گرفت و فرمان داد تا آنها را بيرون كنند ودرها را به روى ايشان، ببندند. در جايى ديگر معاويه از همآوردى زبانى با او عاجز ماند.[١٣٩]

[١٣٦]. براى آشنايى بيشتر با« ياران حديث» مى‌توانيد به كتاب« شاگردان مكتب ائمه» نوشته محمدعلى عالمى دامغانى و يا تك نگارى‌هاى« راويان نور» مراجعه كنيد.

[١٣٧]. رجال الكشّى، ص ٦٨، ش ١٢٢.

[١٣٨]. تاريخ الطبرى، ج ٤، ص ٣٢٣؛ دانش‌نامه امير المؤمنين، ج ١٢، ص ١٨٤، ح ٦٥٥٩.

[١٣٩]. الامالى، طوسى، ص ٢٣٦، ح ٤١٨؛ دانش‌نامه امير المؤمنين، ج ١٢، ص ١٦٢، ح ٦٥٥١. اين متن، گوياى توانايى وى در پاسخ‌گويى هوشمندانه و سريع است.