علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٨ - منابع احادیث اثناعشر در کتب شیعه از سه قرن نخست
٥. معرفة الصحابه
ابو نعیم احمد بن عبدالله الاصفهانی(م ٤٣٠ ق) در کتاب معرفة الصحابة داستان پیش گفته را با سندی متفاوت، از «اوفی بن حکیم» نقل کرده است. وی می گوید: وقتی عمر هلاک شد، علی در حالی که غسل کرده بود، بر ما وارد شد. پس نشست و مدتی سر به زیر انداخت، آنگاه سر برداشت و گفت:
لله دَرُّ باکیة عمر، قالتْ: واعمراه! قوم الاود و أبرأ العمد، واعمراه! مات نقی الثوب قلیل العیب، واعمراه! ذهب بالسنة و أبقی الفتنة؛
خدا گریه کنندۀ عمر را خیر دهد! گفت: دریغا بر عمر! کجی را راست کرد و درد را درمان ساخت. دریغا بر عمر! پاک جامه و کم عیب مرد. دریغا بر عمر! سنت را برد و فتنه را باقی گذاشت. [١]
گفتنی است ابن عساکر شافعی (م ٥٧١ ق) ماجرای یاد شده را در تاریخ مدینة دمشق دو بار گزارش کرده است که یک بار به روایت «اوفی بن حکیم» و بار دیگر، به روایت «ابن بحینه» بوده است.[٢] احمد بن عبد الله طبری، معروف به محب الدین طبری (م ٦٩٤ ق) نیز روایت «اوفی بن حکیم» را با اندک تفاوتی در الریاض النضرة فی مناقب العشرة نقل کرده است.[٣] همچنین این روایت را ابن اثیر (م ٦٣٠ ق) در الکامل و ابن کثیر(م ٧٧٤ ق) در البدایة و النهایة
[١]. نام این زن در بسیاری از نقلها با تصحیف همراه بوده و با عباراتی چون: ابنة ابیخنتمه، خیثمه، خثیمه، خثمه و... ذکر شده است.
[٢]. انساب الاشراف، ج١٠، ص٤٣٠.
[٣]. تاریخ الامم و الملوک، ج٤، ص٢١٨.