تصحیف معنوی بدین معنا نیست که در مضمون و مفاد حدیث تصحیف رخ دهد. درایه‌نویسان به حدیث زیر مثال زده‌اند:[٢] ‌از ابوموسی محمد بن المثنی العنزی نقل شده که گفت: «نحنُ قومٌ لَنَا شَرَفٌ نَحنُ عَنزه صَلّی اِلَینَا رسولُ اللهِ‌»[٣] که راوی لفظ «عَنَزَة» را ـ که مراد عصای کوتاه است ـ در حدیث «کانَ رَسُولُ اللَّهِˆ یجْعَلُ الْعَنَزَة بَینَ یدَیهِ إِذَا صَلَّی»، ‌به (عَنْزَة) که نام قبیله خود راوی است، تصحیف نموده و مفاد حدیث را ـ که حاکی از نماز گزاردن رسول خداˆ به طرف عصای ‌خویش است‌ ـ به نماز گزاردن رو به قبیله عنزه تغییر داده

[١]. این تصحیف را ابو بكر صولی مرتكب شد (تدریب الراوی، ص٣٨٥).

[٢]. این تصحیف توسط ابن لهیعه انجام شده است (ر.ک: تدریب الراوی، ص٣٨٥) و مانند جمله: «الدُنیا رَأسُ كلِّ خَطِیئةٍ» كه در اخلاق ناصری به «الدِینارُ اُسُّ كلِّ ‌خطیئةٍ» تصحیف شده است (هدیة المحصلین، ص٧١) و مانند تصحیف «زُر غِبَّا تَزدَد حُبَّا»؛ روز در میان زیارت كن تا موجب زیادی دوستی گردد، كه بعضی به «زُر عَنَّا تَزدَد حُبَّا»؛ از جانب ما زیارت كن تا موجب زیادی دوستی شود خوانند (تدریب الراوی، ص٣٨٥).

[٣]. در زیارت عاشورا آمده است: «وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً أَسْرَجَتْ وَ أَلْجَمَتْ وَ تَنَقَّبَتْ وَ تَهَیأَتْ لِقِتَالِک...» (بحار الانوار، ج٩٨، ص٢٩٣، باب ٢٤).