وی ـ که از أساتید ابن قتیبه به شمار می‌آید[١] ـ از صحابیان دانشمندِ امام جواد، هادی و عسكری‰ بوده است. همه رجالیان و متخصّصان حوزه حدیث شناسی، بدون استثنا و به اجماع وی را از محدّثان، فقیهان و متكلّمانِ متعهّد، ثقه و عادل مکتب امامت و مؤلّف نگاشته‌های سودمند و جامع، معرفی كرده‌اند[٢]. این شخصیت والامقام در اسناد ده‌ها روایت در کتب أربعه قرار گرفته و از شاذان بن خلیل، حسن بن محبوب، حسن بن علی بن فضال، بزنطی، حمّاد بن عیسی، صفوان ین یحیی، عبدالله بن جبله، ابن بزیع، و... تحمّل حدیث نموده است و روات أرجمندی، همانند محمّد بن یحیی عطّار، محمّد بن حسن صفّار، عبدالله بن جعفر حمیری و محمّد بن علی بن محبوب توفیق یافتند كه همانند ابن قتیبه به تلمّذ و تعلّم از وی مشغول و سپس از او نقل حدیث نمایند[٣].

ب. حمدان بن سلیمان

كتب أربعه شیعه و نگاشته‌های شیخ صدوق همانند: معانی الأخبار، عیون الأخبار الرضا، الأمالی، التوحید، علل الشرائع، كمال الدّین و تمام النّعمه به فزونی حاوی روایات ابن قتیبه از أبوسعید حمدان بن سلیمان نیشابوری است[٤]. طوسی وی را از

[١]. مدارك الأحكام، ج ٦ ص ٨٧؛ معجم رجال الحدیث، ج١٣، ص١٧١، ش٨٤٧٥ .

[٢]. رجال الكشّی، ش٥٤، ٥٦، ١٠٤، ١٢٠، ١٥٤، ٢٧٩، ٥٥٨، ٤٥٣، ٧٧٥، ٩٣٠، ١٠٣٣، ١٠٥٤ و١٠٥٥؛رجال النجاشی، ش ٦٧٨، ٨٤٠؛رجال الطّوسی، ش٦١٥٩؛الإستبصار، ج٤، ص٣٤١؛رجال الحلّی، ص١٧٧، ش١٦؛رجال ابن داوود، ش١٠٨٤؛مجمع الرّجال، ج٧، ص١٤٣؛أعیان الشیعه، ج٢، ص٢٧٠، ش٨٣٣ وص٣٣٠، ش ١٥٨٢؛تنقیح المقال، ج٢، ص٣٠٨، ش٨٥٠٥ .

[٣]. رجال الكشّی، ش٥٥٨.

[٤]. رجال النّجاشی، ش٦٧٨، ٨٤٠ .