علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣١٨
در منابع اولیه همانند رجال الکشّی، من لایحضره الفقیه، تهذیب الأحکام و الإستبصار[١] و تصنیفات صدوق و مجامع حدیثی متأخر همچون بحار الأنوار و وسائل الشیعه به فزون به چشم میخورد. در صدها موضع از وسائل الشیعة أحادیثی که وی در سند آن قرار گرفته، به قلم آمده و در گذشته و حال، فقیهان به آن استدلال جُسته و دستمایه اجتهادات خویش قرار داده و بدان عمل شده است.
به علاوه، وی در طرق کشّی، صدوق، مفید، طوسی و نجاشی از مشایخ عظام شیعه قرار گرفته است. كشّی، معاصر کلینی (م٣٢٩ق)، در رجالش با واسطۀ وی ـ كه از اساتیدش به شمار میآید ـ به نقل پرداخته و به گفتههایش اعتماد کرده است. تنها گزارش میراث روایی فضل توسط وی به دهها مورد میرسد[٢]. صدوق (م٣٨١ق) در طریق دستیابی به أحادیث فضل بن شاذان برخوردار از طُرق چهارگانه است كه در دو طریق ابن قتیبه قرار گرفته است. به علاوه، وی در المشیخه، طریق خود را به بسیاری از روات و از جمله حمدان بن سلیمان نیشابوری، ابن قتیبه برشمرده است[٣]. ابنقتیبه در دو طریق از طُرق
[١]. خاتمة المستدرک، ج ٥، ص ٢٤٨ ـ ٢٥٠.
[٢]. الخلل فی الصلاة، ص ٨١ .
[٣]. کتاب الصلاة، ج ١، ص ١٥٠ ـ ١٥٢؛ نیز ر.ک: ج ٢، ص ١١٨ ـ ١١٩؛ کتاب الطهارة ج ١، ص ٣٤٢ ـ ٣٤٣.