علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٠١ - منابع احادیث اثناعشر در کتب شیعه از سه قرن نخست

الریاض النضرة، جامع الاحادیث و کنز العمال. ٣) «مغیرة بن شعبه» در سه کتاب: تاریخ الطبری، الکامل و البدایة و النهایة.

٣. در تمام مصادر، جملات مورد بحث از خطبه به صورت حکایت از علی† نقل شده است و در هیچ یک از آنها این عبارات به طور مستقیم به حضرت نسبت داده نشده است.

٤. فضای صدوری که در منابع مذکور نقل گردیده است، یکسان بوده و تمام راویان، پس از مرگ خلیفه دوم در پی شنیدن سخن امام† در باره عمر بودند.

٥. جملاتی که در نهج البلاغه به امام† نسبت داده شده است، به صورت نقل به معنا در تمامی مصادر آمده است، لکن کامل ترین گزارش مربوط به ابن شُبّه نمیری در «تاریخ المدینه» است.

٦ . در اکثر مصادر خطبه، جملات حکایت شده توسط امام†، با عبارتِ کنایه آمیز «ما قالت و لکن قُوِّلَتْ؛ آن زن این جملات را نگفت بلکه به او تعلیم دادند» همراه بوده است.

بررسی سندی خطبه ٢٢٨

از آن‌جا که سید رضی برای خطبه ٢٢٨ سندی ذکر نکرده و آن را مرسلاً گزارش کرده است، برای بررسی سند روایت باید به سراغ مصادر خطبه رفت. با مطالعه اسناد موجود، متوجه می شویم که تمامی گزارش‌های به چهار طریق باز می گردد که راوی دو تای آنها یک نفر است. این اسناد به ترتیب در کتاب‌های «تاریخ المدینة»، «المعجم»، «تاریخ طبری» و «معرفة الصحابة» نقل شده است که اینک مورد بررسی قرار می دهیم.