سيناى فقاهت - موحد فاطمی، حسن - الصفحة ٢٦٣ - مصاحبه ها

واقعيت مطلوب برساند. بايد ديد اين مسائل موقعى كه در ميان مسلمانان اعم از شيعه و سنّى خصوصاً در ميان فقهاى اهل سنت- كه در مقابل ائمّه، عنوان مرجعيت به خود داده و اكثريت معتنابهى از مسلمين در مسائل شرعيه به آنها مراجعه مى‌كردند- به چه صورتى عنوان شده است. در چنين موقعيتى مفهوم واقعى رواياتى كه در مقابل نظريات فقهاى بزرگ اهل سنت از ائمه- عليهم السلام- صادر شده، براى محقّق امروزى روشن مى‌شود؛ چنان‌كه در باره آيات‌ قرآن‌ با توجه به شأن نزول آنها به خصوصيات و آن مسائلى كه زمينه نزول آيه را فراهم آورده، مى‌توان پى برد؛ زيرا اگر بدون در نظر گرفتن شأن نزول آيه بخواهيم روى همان الفاظ تكيه داشته باشيم، چه بسا ممكن است از درك واقعيتى كه آيه براى آن نازل شده، دور بمانيم. در باره روايات هم، مسئله عيناً همين‌طور است. تحقيق پيرامون روايتى كه مثلًا از امام صادق- عليه السلام- در مورد مسئله بخصوصى وارد شده، وقتى ما را به نتيجه مطلوب مى‌رساند كه ببينيم فقهاى مسلمين در آن عصر در باره مسئله مزبور چه حكمى داشتند و امام صادق- عليه السلام- در مقابل آنها چه نظرى داده و كجاى نظر آنها را مى‌خواهد خراب كند؟ بدين ترتيب مى‌توانيم واقعيت نظر امام- عليه السلام- را بفهميم وگرنه دقت روى خود روايت و با صرف نظر از كليه مسائل بالا و بدون اينكه بدانيم روايت در چه عصرى و در مقابل چه كسى صادر شده و كدامين فتوا را مى‌خواهد ردّ كند و كدام را تصويب نمايد، ما را به عمق مقصود امام معصوم نمى‌رساند.

لذا مرحوم آيت‌الله بروجردى با توجه به اين نكات، مقيّد بودند اول وضعيت مسئله را به همان ترتيب مشخص كنند؛ بدين‌گونه كه: آيا