روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨١ - ترجمه

خبر چنين آمد كه:آخر كس كه از بنى اسرايل از دريا بر آمد،آن‌وقت بود كه آخر كس از قبطيان فروشد [١].

چون ايشان جمله بر آمدند و اينان جمله فروشدند،حق‌تعالى فرمان داد تا آن طاقهاى آب بر هم آمد.فرعون چون علامت غرق و هلاك ديد و ملجا شد،گفت:

آمَنْتُ أَنَّهُ لاٰ إِلٰهَ إِلاَّ الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرٰائِيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ [٢] .جبريل -عليه السّلام-پاره‌اى از گل دريا بر گرفت و بر دهن او زد،و گفت: آلْآنَ وَ قَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَ كُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ [٣]،اكنون مى‌گويى كه گرفتار شدى و پيش از اين عاصى و مفسد بودى.

و بنى اسرايل از كنار دريا مى‌نگريدند و آن حال مى‌ديدند،گفتند:يا موسى! ما چه ايمن باشيم كه فرعون از رهى ديگر برآمده باشد و برفته،فردا با سر ملك خود شود و ما را رنجه دارد؟موسى گفت:ايمن باشى كه خداى تعالى فرعون را و قومش را جمله هلاك كرد.گفتند:يا موسى!ما را دل ساكن نشود تا فرعون را مرده نبينيم.

موسى-عليه السّلام-دعا كرد تا خداى تعالى جثّۀ فرعون را بر سر آب آورد با جملۀ سلاحها كه پوشيده داشت.

و در خبر چنين است كه:چهارصد من آهن بر او بود تا بنى اسرايل او را بديدند و ساكن شدند،و ذلك قوله تعالى: فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ [٤]... ،اى بدرعك، و المعنى مع درعك لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً [٥]،اين قصّۀ غرق فرعون است [٦].

وَ أَغْرَقْنٰا آلَ فِرْعَوْنَ ،غرق رسوب باشد در آب على ما قاله صاحب العين.

[٨٣-ر]و حقيقت او در آب باشد،آنگه در طيب و وام و كارهاى ديگر بر توسّع استعمال كنند،يقال:غرق فى الامر و فى الدّين،گويند:فلان در اين كار غرق شد، و در وام غرق است،و غرق[و] [٧]غريق،اسم فاعل باشد،و اغرق فى القوس،اذا بالغ في نزعها،چون كمان بيش از اندازه بكشند گويند:اغرق.و هر كارى كه در او مبالغه كنند،اغراق در او استعمال كنند.و غرّق غيره،ديگرى را غرق كرد.و لفظ