روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٧٤ - ترجمه
مىگويد: حُورٌ مَقْصُورٰاتٌ فِي الْخِيٰامِ [١]،در خيمهها سرها در پيش افگنده،سر بر ندارند تا جفت خود را نبينند،دست هيچ آدمى و پرى به ايشان نارسيده كه: لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لاٰ جَانٌّ [٢]و در آنكه در بهشت تمتّع وطى باشد خلاف نيست،در فرزند خلاف كردند.
در خبرى آوردند كه:
فى الجنّة جماع ما شئت و لا ولد ،گفت:در بهشت جماع باشد چندان كه خواهى و فرزند نباشد.
و در خبرى دگر كه ابو سعيد خدرىّ روايت كند از رسول-صلّى اللّه عليه و آله- چنين است كه گفت:چون مؤمن را در بهشت آرزوى فرزند شود [٣]،حمل [٤]و وضع و رضاع،به يك ساعت باشد برحسب مراد.آنگه حقتعالى آنچه تمامى نعمت به آن متعلّق است و آن [٥]دوام و نفى انقطاع است بگفت.
وَ هُمْ فِيهٰا خٰالِدُونَ ،ايشان،يعنى اهل بهشت،در بهشت مخلّد مؤبّد باشند،كه دوام بقاى ايشان را انقطاع نبود.
ابو هريره روايت كند كه:اهل بهشت را ندا كنند كه:تصحّون فلا تمرضون ابدا،تندرست باشى كه هرگز بيمار نشوى!و تشبعون فلا تجوعون ابدا،و سير شوى كه هرگز گرسنه نباشى!و تشبّون فلا تهرمون ابدا،و جوان باشى كه هرگز پير نشوى! و تحيون فلا تموتون ابدا،و زنده باشى كه هرگز بنميرى!مويهاى شما گردآلود [٦]و اندام شما تغيّر نپذيرد،و در آنجا هرگز سختى نبينى.
قديم-جلّ جلاله-انواع منافع و لذّات در اين آيت جمع كرد.ذكر بستانها و جويها كرد تا لذّت منظر باشد و نزهت چشم،و گفت: كُلَّمٰا رُزِقُوا ،تا ذكر مطاعم و تناول لذّات آن گفته باشد.و گفت: أَزْوٰاجٌ مُطَهَّرَةٌ ،تا ذكر تمتّع و قضاى شهوت كرده باشد.و گفت: وَ هُمْ فِيهٰا خٰالِدُونَ ،تا به خوف انقطاع مكدّر و منغّص [٧]
[١] .سورۀ رحمان(٥٥)آيۀ ٧٢.
[٢] .سورۀ رحمان(٥٥)آيۀ ٧٤.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:باشد.
[٤] .آج،لب،فق،مب:بل.
[٥] .آج،لب،فق+از.
[٦] .مج،دب،لب،فق،وز:كردكن،آج:دگرگون،مب،مر:گرد نگيرد،ها:گرد نگيرد و جامههاى شما هرگز كهنه نشود.
[٧] .آج،لب:منقص،دب،فق،مر:منقض.