روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٤ - ترجمه
حسن بصرى مىگويد:غيب آخرت است.
در تفسير اهل البيت-عليهم السّلام-مىآيد كه:مراد به غيب،مهدى امّت است كه غايب است از ديدار خلقان و موعود است در اخبار و قرآن.امّا در قرآن فى قوله تعالى: وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ [١]-الى آخر الآية.و امّا اخبار بسيار است،منها
قوله عليه السّلام: لو لم يبق من الدّنيا الّا يوم واحد لطوّل اللّه[١٩-پ]ذلك اليوم حتّى يخرج رجل من اهل بيتي يواطى اسمه اسمي و كنيته كنيتي يملأ الارض عدلا و قسطا كما ملئت جورا و ظلما، گفت:اگر از دنيا نماند الّا يك روز،خداى-عزّ و جلّ-آن روز [٢]دراز گرداند تا مردى از فرزندان من بيايد،نامش نام من و كنيتش كنيت من [٣]،زمين پر از عدل باز كند پس ازآنكه پر از جور باشد.و اين صفات مجموع نيست الّا در اين شخص كه اين قوم گفتند كه:در غيبت است و به آخر زمان خروج كند.و اين خبر در كتب مؤالف و مخالف به اساتيد درست نوشته است،و چون به آياتى رسيم كه متضمّن اين معنى بود از [٤]اخبار مستقصى گفته شود-انشاءاللّه.
راوى خبر گويد كه:يك روز رسول-صلّى اللّه عليه و آله-صحابه را گفت:
دانى كه از مؤمنان كه فاضلتر است؟گفتند:فرشتگان.گفت:ايشان چنيناند،و نه ايشان را مىخواهم.گفتند:پيغمبران.گفت:ايشان چنيناند،و نه ايشان را مىخواهم.گفتند:يا رسول اللّه!كيستند ايشان؟گفت:جماعتى كه از پس من باشند تا به آخر زمان،مرا نديده [٥]و سخن من ناشنيده و معجزات من ناديده،ورقى معلّق [٦]بينند و سوادى بر بياضى،برآن كار كنند [٧].ايشان فاضلترين اهل ايمانند.
آنگه بر خواند: اَلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ .
و در خبرى ديگر آمد كه،در عقب اين گفت:
اولئك اخواني حقّا، ايشان برادران منند راستى [٨].گفتند:يا رسول اللّه!ما برادران تو نهايم؟گفت:
انتم
[١] .سورۀ نور(٢٤)آيۀ ٥٥.
[٢] .دب،فق،مب،مر+را.
[٣] .دب،آج،لب،فق+و،مر:و روى.
[٤] .مج،دب:آن.
[٥] .مب:ناديده.
[٦] .دب:مغلق.
[٧] .مب:برآن كاغذ كنند.
[٨] .مج،دب،آج،لب،وز:راستينه،فق:راستاند،مر:براستى.