عبد اللّه عبّاس روايت مى‌كند كه:چون رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-به [٤]مكّه برخاست به اداى رسالت،اوّل سخن اين گفت كه: بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمِينَ [٥]،تا به آخر بر خواند [٦].قريش گفتند:«دقّ اللّه فاك»، خداى تعالى دهانت بشكناد! دليلى ديگر بر آنكه اين سورت مكّى است،آن است كه«سورة الحجر»مكّى است،و خداى تعالى در آنجا مى‌گويد: وَ لَقَدْ آتَيْنٰاكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثٰانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ [٧]،و قول درست آن است كه«سبع المثاني»سورۀ الفاتحه است،و خداى تعالى مى‌گويد: وَ لَقَدْ آتَيْنٰاكَ [٨]...،ما بداديم تو را سبع مثانى،اين قول چگونه گويد و سوره به مدينه فروخواهد آمد [٩]؟ دليلى ديگر بر آنكه اين سورت مكّى است،آن است كه رسول-عليه الصّلاة و السّلام-بالاى [١٠]ده سال به مكّه مقام كرد پس از بعثت و نماز كرد،و درست شده است كه نماز تمام نباشد مگر به اين سورت،چنان كه يادكرده آيد [١١].پس چون شايد كه [١٢]چند سال نماز كند و«الحمد»نخواند،و مى‌گويد:

لا صلاة الّا بفاتحة الكتاب.

و در خبر بعثت چنين مى‌آمد كه:اوّل سورت كه از قرآن فروآمد،اين سورت بود.

ابو ميسره عمرو بن شرحبيل روايت كند كه:رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-

[١] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:فرود.

[٢] .مب،مر+اين.

[٣] .مب،مر:گنجى.

[٤] .مب،مر:از.

[٥] .سورۀ فاتحة الكتاب(١)آيۀ ١ و ٢.

[٦] .مب،مر:تا به آخر فاتحه بخواند.

[٧] [٨] .سورۀ حجر(١٥)آيۀ ٨٧.

[٩] .همۀ نسخه بدلها،بجز مب و مر:فرود خواهد آمدن.

[١٠] .مب،مر:زياده از.

[١١] .همۀ نسخه بدلها:شود ان‌شاءاللّه.

[١٢] .مب،مر+رسول.