پادشاه عمالقه است،چنان كه قيصر گويند پادشاه روم را،و قيل [١]پادشاه حمير را،و فغفور[٧٩-ر]پادشاه چين را،و كسرى پادشاه پارس را،و خاقان ملك ترك را،و تبّع ملك تبابعه را.و ايشان جماعتى‌اند از عرب.

و او اسمى اعجمى است غير منصرف للعجمة و العلميّة.و گفته‌اند:نامش مصعب بن الرّيّان بود،و گفته‌اند،وليد مصعب بود،و گفته‌اند:ريّان بن الوليد فرعون اوّل بود در مصر كه در عهد يوسف-عليه السّلام-بود كه خزاين مصر در دست يوسف كرد،كما قال تعالى حكاية عنه: اِجْعَلْنِي عَلىٰ خَزٰائِنِ الْأَرْضِ [٢].

و اين فرعون يوسف-عليه السّلام-بر دست يوسف [٣]ايمان آورد،و [٤]در عهد يوسف -عليه السّلام-بمرد،از پس او پادشاهى به قابوس بن مصعب رسيد،و يوسف -عليه السّلام-زنده بود او را دعوت كرد به اسلام،اجابت نكرد،و جبّارى بود و [٥]ظالم،و يوسف-عليه السّلام-در عهد مملكت او با پيش خداى شد،و اين قابوس در ملك ديرگاه بماند،پس خداى تعالى هلاكش كرد.

از پس او برادرش ابو العبّاس الوليد بن مصعب به پادشاهى بنشست،و نسب او الوليد بن مصعب بن الرّيّان بن اراشة بن شروان بن عمرو بن [٦]قاران [٧]بن عملاق بن لاوذ بن سام بن نوح-عليه السّلام،اين فرعون موسى بود.

يَسُومُونَكُمْ ،اى يكلّفونكم،بر شما مى‌نهند من قولهم [٨]:سامه الخسف اذا حمّله الظلم،قال الشّاعر:

ان سيم خسفا وجهه تربّدا و السّوم،السّعر نرخ باشد،يقال:ساومته على كذا،با او نرخ كردم،و از اينجاست

حديث رسول-عليه السّلام: لا يدخل احدكم في سوم اخيه. و سوم،همچنين مداومت كردن اشتر باشد بر چره كردن،و سوم نيز آن باشد كه مى‌رود و مى‌چرد،و

[١] .آج،لب،فق،مب،مر+گويند.

[٢] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ٥٥.

[٣] .همۀ نسخه بدلها:و اين فرعون به يوسف.

[٤] .همۀ نسخه بدلها+او.

[٥] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.

[٦] .همۀ نسخه بدلها،بجز مب:عمر بن.

[٧] .همۀ نسخه بدلها،بجز مر:فاران،مر:فازان.

[٨] .اساس:قوله،با توجّه به مج و اتّفاق نسخه بدلها تصحيح شد.