روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٦ - ترجمه
وَ مَلاٰئِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِيلَ وَ مِيكٰالَ [١]... ،امّا اخبار در باب نماز و زكات و ترغيب بر فعل آن و وعيد بر تركش بىاندازه است،طرفى گفته شود:
اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-روايت كند و أبو ذر غفارىّ كه:يك روز رسول -عليه السّلام-نشسته بود با جماعت مهاجر و انصار.ده مرد از جمله احبار جهودان در آمدند و گفتند:ما از تو مسائلى خواهيم پرسيدن كه [٢]جز پيغامبرى مرسل يا فريشتهاى مقرّب نداند.اگر جواب دهى ما بدانيم كه تو پيغامبر خدايى [٣].
رسول-عليه السّلام-گفت:بپرسى.گفتند:يا محمّد![٧١-پ]خبر ده ما را از اين پنج نماز [٤]كه خداى تعالى تو را و امّت تو را در شبان روز فرموده است به پنج وقت.اين اوقات را چه اختصاص است،و تفضيل [٥]بر ديگر وقتها؟ رسول-عليه السّلام-گفت:امّا نماز پيشين،بدانى كه خداى را-جلّ جلاله-در ميان آسمان دنيا حلقهاى است كه هرگه كه آفتاب بدان حلقه بيرون شود،هرچه در آسمان و زمين است خداى را تسبيح كند،و درهاى آسمان بر گشايند،و دعا [٦]در آنوقت اجابت كنند،خداى تعالى خواست تا امّت من در آنوقت در آن خير مشارك باشند.
و امّا نماز ديگر [٧]آن ساعت است كه:ابليس آدم را وسوسه كرد،خداى تعالى مرا و امّت مرا نماز فرمود در آنوقت رغم شيطان و بازداشت كيد او را.
و امّا نماز شام آنوقت است كه:خداى تعالى توبۀ آدم قبول كرد،خداى تعالى خواست تا امّت من نيز در آنوقت با درگاه او شوند تا ايشان را توبهاى باشد از گناه [٨]كرده.
[١] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٩٨،همۀ نسخه بدلها+و جواب ديگر از او آن است كه مراد امر به او نماز جماعت است لقوله: مَعَ الرّٰاكِعِينَ ،و در اوّل آيت مراد امر به اقامت نماز است تا تكرار نباشد و هريكى مستقل بود به فايدۀ خود.
[٢] .مر:پرسيد كه آن را.
[٣] .مج،دب،آج،لب،فق،وز،مب:پيغامبرى خداى را.
[٤] .مب،مر:نماز پنج وقت.
[٥] .مج،دب،آج،لب،فق،وز،مب+آن.
[٦] .مر:دعاها.
[٧] .مر:پسين.
[٨] .مج،دب،آج،لب:گناهى.