روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٦ - ترجمه
وَ لَهُمْ عَذٰابٌ عَظِيمٌ ،ايشان را عذابى بود بزرگ در دنيا به كشتن و اسير گرفتن،و در آخرت به دوزخ.و«عذاب»،استمرار الم بود بر معذّب.و عذوبت آب براى روندگى او بود در حلق و سر زبان را«عذبة»براى اين خوانند كه بر سخن گفتن مستمرّ بود.و«عظم» [١]اصل در بزرگى شخص بود،پس در عظم شأن به كار دارند[٢٤-ر] [٢].
قوله تعالى:
[سوره البقرة (٢): آیات ٨ تا ٢٠]
وَ مِنَ اَلنّٰاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنّٰا بِاللّٰهِ وَ بِالْيَوْمِ اَلْآخِرِ وَ مٰا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ (٨) يُخٰادِعُونَ اَللّٰهَ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ مٰا يَخْدَعُونَ إِلاّٰ أَنْفُسَهُمْ وَ مٰا يَشْعُرُونَ (٩) فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزٰادَهُمُ اَللّٰهُ مَرَضاً وَ لَهُمْ عَذٰابٌ أَلِيمٌ بِمٰا كٰانُوا يَكْذِبُونَ (١٠) وَ إِذٰا قِيلَ لَهُمْ لاٰ تُفْسِدُوا فِي اَلْأَرْضِ قٰالُوا إِنَّمٰا نَحْنُ مُصْلِحُونَ (١١) أَلاٰ إِنَّهُمْ هُمُ اَلْمُفْسِدُونَ وَ لٰكِنْ لاٰ يَشْعُرُونَ (١٢) وَ إِذٰا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمٰا آمَنَ اَلنّٰاسُ قٰالُوا أَ نُؤْمِنُ كَمٰا آمَنَ اَلسُّفَهٰاءُ أَلاٰ إِنَّهُمْ هُمُ اَلسُّفَهٰاءُ وَ لٰكِنْ لاٰ يَعْلَمُونَ (١٣) وَ إِذٰا لَقُوا اَلَّذِينَ آمَنُوا قٰالُوا آمَنّٰا وَ إِذٰا خَلَوْا إِلىٰ شَيٰاطِينِهِمْ قٰالُوا إِنّٰا مَعَكُمْ إِنَّمٰا نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ (١٤) اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيٰانِهِمْ يَعْمَهُونَ (١٥) أُولٰئِكَ اَلَّذِينَ اِشْتَرَوُا اَلضَّلاٰلَةَ بِالْهُدىٰ فَمٰا رَبِحَتْ تِجٰارَتُهُمْ وَ مٰا كٰانُوا مُهْتَدِينَ (١٦) مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ اَلَّذِي اِسْتَوْقَدَ نٰاراً فَلَمّٰا أَضٰاءَتْ مٰا حَوْلَهُ ذَهَبَ اَللّٰهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ فِي ظُلُمٰاتٍ لاٰ يُبْصِرُونَ (١٧) صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لاٰ يَرْجِعُونَ (١٨) أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ اَلسَّمٰاءِ فِيهِ ظُلُمٰاتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصٰابِعَهُمْ فِي آذٰانِهِمْ مِنَ اَلصَّوٰاعِقِ حَذَرَ اَلْمَوْتِ وَ اَللّٰهُ مُحِيطٌ بِالْكٰافِرِينَ (١٩) يَكٰادُ اَلْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصٰارَهُمْ كُلَّمٰا أَضٰاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَ إِذٰا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قٰامُوا وَ لَوْ شٰاءَ اَللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَ أَبْصٰارِهِمْ إِنَّ اَللّٰهَ عَلىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٢٠)
[ترجمه]
از مردمان كس هست كه مىگويد:ايمان آورديم به خداى و به روز بازپسين و نيستند ايشان گرويدگان.
مىفريبند خداى را و آنان را كه گرويدهاند،و نمىفريبند مگر خويشتن را و نمىدانند.
در دلهاى ايشان بيماريى هست،بيفزاياد ايشان را خداى بيمارى،و ايشان را عذابى بود دردمند به آنچه دروغ گفته باشند.
چون گويند ايشان را تباهى مكنى [٣]در زمين،گويند:ما نيكىكنندگانيم.
[الا] [٤] ايشانند كه فساد مىكنند [٥]و لكن نمىدانند.
[٢٤-پ] چون گويند ايشان را بگرويد چنان كه بگرويدند مردمان،گويند:بگرويم ما چنان كه بگرويدند بىخردان؟ايشانند كه بىخردانند و لكن نمىدانند.
[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز مج،وز:عظيم.
[٢] .آج،لب،فق+بقوله،مب،مر+قوله تعالى.
[٣] .مكنى/مكنيد.
[٤] .اساس:ندارد،از مج افزوده شد.
[٥] .مج،دب،آج،لب،فق،وز:تباهىكنندگانند.