فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٦ - ولايت الهى و حکومت اسلامى محمد مؤمن قمى آیت الله
معنى، تأويل آيه مباركه مىباشد. ما همه روايات را ذكر خواهيم كرد، البته روايات متعدد و معتبر ديگرى، جمله مذكور را به ارث أُولي الأرحام از يكديگر تفسير كردهاند و اين كه با وجود ارحام، نوبت به اجانب نمىرسد و گفتيم كه اين معنى، ظاهر آيه است و اين ظهور ـ كه در آيات ديگرى از قرآن هم مشاهده مىشود ـ با اين كه آيه به امامت و حكومت بر مؤمنين از باب تأويل، معنا شود، هيچ منافاتى ندارد.
اخبار وارد شده در اين زمينه، بسيار است، از جمله:
١. ثقة الاسلام كلينى در اصول كافى با سند صحيح از عبداللّه بن مسكان نقل مىكند:
عن عبدالرحيم بن روح القصير عن أبي جعفر(ع) في قول اللّه عزّ وجلّ: {النبيّ أَولَى بالمؤمنين من أَنفسهم و أَزواجُهُ أمَّهاتهم و أُولُوا الأرحام بعضهم أولى ببعض في كتاب اللّه} في من نزلت؟ فقال(ع): ن زلت في الإمرة، انّ هذه الآيه جرت في ولدالحسين(ع) من بعده فنحن أولى بالامر و برسول اللّه(ص) من المؤمنين و المهاجرين و الأنصار، قلت: فولد جعفر لهم فيها نصيب؟ قال :لا، قلت: فلولدالعباس فيها نصيب؟ فقال: لا، فعدّدت عليه بطون بني عبدالمطلّب، كلّ ذلك يقول: لا، قال: و نسيت ولدالحسن(ع) فدخلت بعد ذلك عليه، فقلت له: هل لولدالحسن(ع) فيها نصيب؟ فقال: لا، واللّه يا عبدالرحيم ما لمحمّدي فيها نصيب غيرنا (٥٤)؛
عبدالرحيم بن روح قصير از امام باقر(ع) پرسيد كه سخن خداوند عزّ وجلّ كه فرمود: «پيغمبر اولى و سزاوارتر از مؤمنان به خود آنهاست و زنان پيغمبر مادران مؤمنان مىباشند و خويشاوندان بعضى بر بعضى ديگر در كتاب خدا مقدّمند»، در باره چه كسى نازل شده است؟ فرمود: در باره امارت و حاكميت نازل شده است و اين آيه در مورد اولاد حسين(ع) جارى شده و ما سزاوارتر به امارت و به رسول خدا از ساير مؤمنين و مهاجرين وانصار هستيم. گفتم: اولاد جعفر در امامت بهرهاى دارند؟ فرمود: نه. گفتم: اولاد عباس در آن نصيبى دارند؟ فرمود: نه. من همه
(٥٤) الكافي، باب ما نصّ اللّه عزّ وجلّ و رسوله على الائمة، ج١، ص٢٨٨، ح٢؛ تفسير البرهان، ج٣، ص٢٩١، ح١.