فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤ - ازدواج دايم با زنان اهل كتاب سيد كاظم حائرى آیت الله
از آن جا كه احتمال دارد اين روايت مربوط به جايى باشد كه زن و شوهر هر دو كتابى بوده و سپس شوهر مسلمان شده باشد، پس اطلاق ندارد تا شامل ازدواج مرد مسلمان از ابتدا با يك زن اهل كتاب شود؛ زيرا اين حديث در باره حكم ديگرى يعنى ارث مرد مسلمان از زن اهل كتاب وارد شده است و لذا از جهت اثبات موضوع اطلاق ندارد.
حديث ديگرى كه در خصوص ازدواج با زنان اهل كتاب وجود دارد صحيحه عبداللّه بن سنان از امام صادق(ع) است:
قال: سأله أبي و أنا أسمع عن نكاح اليهوديّة و النصرانيّة، فقال (ع): نكاحها أحبّ إليّ من نكاح الناصبيّة. (٢) ما أُحبّ للرجل المسلم أن يتزوّج اليهوديّة و لاالنصرانيّة مخافة أن يتهوّد ولده أو يتنصّر؛ (٣)
عبداللّه بن سنان مىگويد: پدرم از امام صادق(ع) در باره ازدواج با زن يهودى و نصرانى پرسيد و من [سخنشان را [مىشنيدم. آن حضرت فرمودند: ازدواج با آن دو نزد من خوشايندتر از ازدواج با زن ناصبى است. همچنين فرمودند كه دوست ندارم مرد مسلمانى با زن يهودى يا نصرانى ازدواج كند؛ چون مىترسم فرزندش يهودى يا نصرانى شود.
اين احتمال كه روايت مذكور به ازدواج موقّت (متعه) اختصاص داشته باشد خيلى بعيد است؛ زيرا مصداق بارز نكاح و ازدواج ـ هنگامى كه به صورت مطلق باشد ـ همانا ازدواج دايم است.
البته اين دو صحيحه به ازدواج مرد مسلمان با زنان اهل كتاب اختصاص دارد و شامل ازدواج مرد كتابى با زن مسلمان نمىشود. همچنين آيه شريفه: {والمحصناتُ مِنَ المؤمناتِ و المحصناتُ مِنَ الذين أوتوا الكتابَ من قبلِكُم إِذا آتيتموُهنَّ أُجورهنّ...} (٤) نيز در صورتى كه شامل نكاح دايم باشد اختصاص به ازدواج مرد مسلمان با زن اهل كتاب دارد.
صحيحه معاوية بن وهب از امام صادق(ع) نيز مانند دو صحيحه قبلى است. در اين صحيحه آمده است:
(٢) وسائل الشيعه، ج٢٠، باب ١٠ از ابواب ما يحرم بالكفر، ص٥٥٢ ،ح١.
(٣) همان، باب ١ از ابواب ما يحرم بالكفر، ص ٥٣٤، ح٥.
(٤) مائده، آيه ٥.