با رسول خدا(ص) روزه گرفتيم ولى او نوافل شبهاى ماه رمضان را با ما نخواند تا اينكه هفت شب به پايان ماه رمضان باقى ماند. آنگاه نمازها را تا يك سوم شب با ما اقامه كرد. آنگاه در شب سوم اين نمازها را با ما نخواند و در شب پنجم اين نمازها را تا پاسى از شب با ما خواند. عرض كرديم: اى رسول خدا(ص) اگر باقى شب را همچنان نافله بخوانيم چه حكمى دارد؟ پيامبر(ص) فرمود: كسى كه تا وقتى امام نماز مى‌خواند، با او نماز بخواند، نماز يك شب كامل به حساب او نوشته مى‌شود. سپس اين نمازها را با ما نخواند تا اين كه سه روز به پايان ماه مانده بود. در سه شب مانده به پايان ماه، اين نمازها را با ما خواند و خانواده‌اش را فراخواند و با ما به قدرى نماز خواند كه ترسيديم سحر شود. (٤٠)

طبق اين روايت، پيامبر(ص) در شب بيست و چهارم(يا طبق قول برخى ديگر شب بيست و سوم) (٤١) و بيست و ششم و بيست و هفتم، براى نماز از خانه خارج شد.

اينها عمده رواياتى بود كه در اين زمينه وارد شده است. اما تمسك به مضمون اين روايات براى اثبات استحباب اقامه نمازهاى نافله در شب‌هاى ماه رمضان به جماعت به دلايل ذيل مشكل است:

١. اختلاف روايات فوق در تعداد، زمان و ترتيب شبها

اين روايات در سه مورد با هم تعارض و اختلاف دارند:

مورد اوّل: در اين روايات در مورد مقدار شبهايى كه پيامبر(ص) در آنها نوافل را به جماعت اقامه كرده است، تعارض وجود دارد و اين تعارض مشكل ساز است؛ زيرا هر يك از آنها در صدد بيان تعداد اين شبها بوده‌اند. بنابراين آيا مطابق مضمون روايت اوّل، پيامبر(ص) يك شب نماز تراويح را به جماعت خوانده‌است يا مطابق مضمون دو روايت

(٤٠) سنن بيهقى، ج٢، ص٤٩٤، باب «من زعم أنّهابالجماعة أفضل»، اين روايت را شوكانى نيز در نيل الاوطار، ج٣، ص٥٠، نقل كرده و گفته: پنج تن از صاحبان صحاح آن را روايت كرده‌اند، ولى ترمذى آن را صحيح هم دانسته است.
(٤١) الفقه على المذاهب الاربعه، ج١، ص٢٥١.