٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٧ - نماز تراويح سنت يا بدعت؟ جعفر سبحانى آیت الله

ترديد داشته است. معناى اين جمله اين است كه پيامبر(ص) فضايى از مسجد را با ليف خرما و يا حصير، محصور كرد تا در آن نماز بخواند و هنگام نماز خواندن كسى از جلوى او عبور نكند و سرو صدا نباشد و شرايط خشوع و حضور قلب وى آماده باشد .

٢. فتتبع إليه رجالٌ، يعنى مردم به دنبال او به آن اطاقك رفتند.

٣. حصبوا الباب، يعنى با سنگ كوچك به در كوبيدند تا به او ياد آورى كنند. آنها گمان مى‌كردند پيامبر(ص) فراموش كرده براى نماز از خانه خارج شود.

اگر حديث فوق صحيح باشد، نشان مى‌دهد كه مسلمانان يك بار نوافل ماه رمضان را با پيامبر(ص) به جماعت و بدون اين كه اجازه گرفته باشند و ايشان نيز اجازه داده باشد، به جا آوردند، اما چون شب ديگر آمدند تا دوباره با پيامبر(ص) اين نمازها را بخوانند، رسول خدا(ص) تأخير كرد و از خانه‌اش خارج نشد؛ از اين رو صداهاى خود را بالا برده و با سنگ در را كوبيدند. رسول خدا(ص) با عصبانيت از خانه‌اش خارج شد و آن مطالب را بيان فرمود.

با اين حديث، مشروعيت به جماعت خواندن نمار تراويح ثابت نمى‌شود؛ زيرا مردم بدون اين كه از پيامبر(ص) سؤالى كرده يا حكم مسأله را جويا شده باشند به پيامبر(ص) اقتدا كردند و در شب دوم نه تنها جماعتى برگزار نشد، بلكه به دليل رفتار عيب جويانه‌اى كه از آنان نسبت به پيامبر (ص) صادر شد و اصرار كردند تا براى اقامه نوافل، جماعت بر پا شود، نشانه‌هاى غضب از چهره رسول خدا(ص) نمايان شد.

٢. اقامه نماز تراويح به جماعت در دو شب

روايات ديگرى بر خلاف روايت اوّل وجود دارد كه نشان مى‌دهد نماز تراويح در دو شب به جماعت اقامه شده است:

بخارى از عروة بن زبير از عايشه، اُمّ المؤمنين، نقل كرده است كه:

رسول خدا(ص) يك شب در مسجد نماز خواند و مردم به او اقتدا كردند. شب بعد نيز نماز خواند و مردمان زيادى براى نماز اجتماع كردند. مردم در شب سوم