فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٤ - ولايت الهى و حکومت اسلامى محمد مؤمن قمى آیت الله
پيغمبر اولى و سزاوارتر از مؤمنان به خود آنهاست و زنان پيغمبر مادران مؤمنان هستند و خويشاوندان نسبت به يكديگر از مؤمنان و مهاجران در آنچه خدا مقرّر داشته اَولى هستند، مگر آنكه به نيكى و احسان براى دوستان خود از مهاجر و انصار وصيّتى كنيد كه اين در كتاب حق نوشته شده است.
جمله اوّل از آيه شريفه دلالت دارد كه نبى(ص) از تمامى مؤمنين به خودشان سزاوارتر است و ظاهر آيه آن است كه در آنچه مؤمنين بر خودشان ولايت دارند، نبى خدا در آن، به اولويت ولايت دارد و هنگامى كه ما به امورى كه در اختيار مؤمنين وتحت ولايتشان قرار دارد، نظر مىكنيم خواهيم ديد كه ايشان نسبت به تمامى آنچه متعلق به خودشان است ـ مگر مواردى كه خداوند متعال از آنها نهى كرده است ـ ولايت دارند و اگر امرى مرتبط به جمعى از مؤمنين باشد، بدون شك اين امر هم در زمان توافق تمامى افراد بر آن، تحت ولايتشان قرار خواهد گرفت، پس به مقتضاى اطلاق آيه شريفه، رسول خدا(ص) در همه اين امور از جميع مؤمنين نسبت به خودشان سزاوارتر خواهد بود.
اگر در امورى كه مربوط به جمعى از مؤمنان است تمامى افراد در يك جهت به توافق برسند، تحت ولايتشان قرار خواهد گرفت؛ مثلاً اگر گروهى از مؤمنين دشمنى دارند و همگى نسبت به دفع دشمن توافق كنند، اين امر تحت ولايتشان قرار دارد يا اگر مصلحت ديدند كه در امور اقتصادى با مردم شهرها و كشورهاى ديگر ارتباط برقرار كنند، اين نيز تحت ولايت مؤمنين است. همچنين اگر مؤمنان بر تعيين شخصى براى اداره امور كشورشان به توافق برسند، اين حق نيز براى آنها ثابت خواهد بود و تحت ولايتشان است.
نتيجه آنكه اگر چه مؤمنين در تمامى امور متعلق به خودشان ولايت دارند، اما اين ولايت با همه گستردگى، به گونه اولويت براى رسول خدا(ص) ثابت است و اين ولايت وسيع اگر براى نبى، يا هركس ديگرى ثابت باشد بدون شك او متكفّل امور مؤمنين ـ و هر آنچه متعلق به ايشان است ـ مىباشد كه اين شامل امور اشخاص و جوامع كوچك و بزرگ و امور مربوط به شهر و كشور اسلامى و هر آنچه كه متعلق به توسعه هدف عالى اسلام از طريق جهاد براى دعوت مردم به اسلام و رفع موانع گرايش مردم به دين، خواهد بود. پس