٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٥ - نماز تراويح سنت يا بدعت؟ جعفر سبحانى آیت الله

آنگاه وى براى اثبات مشروعيت به جماعت خواندن نماز تراويح، به اجتهاد خليفه دوم تمسك مى‌كند كه مفصلاً به آن خواهيم پرداخت.

عينى گفته است:

رسول خدا(ص) جماعت خواندن نماز تراويح را براى صحابه خود تشريع نكرد و در زمان ابوبكر هم اين اتفاق نيفتاد. در شرعيّت اين عمل تنها به اجتهاد عمر و استنباط اين حكم از اين كلام پيامبر(ص) اعتماد شده است كه پيامبر(ص) اقرار كرده است كه مردم دو شب پشت سر او نماز نافله خوانده‌اند. (٤٩)

شاطبى هم در اين زمينه گفته است:

از جمله علماى صالح گذشته‌اى كه اين مطلب را خاطر نشان كرده، ابو امامه باهلى است. وى گفته است: نمازهاى ماه رمضان را شما درست كرديد، در حالى كه چنين چيزى واجب نبود. فقط روزه بر شما واجب بود. پس همچنان به نماز خواندن ادامه دهيد و آن را رها نكنيد؛ زيرا عده‌اى از بنى اسرائيل بدعتهايى گذاشتند كه خداوند آنها را واجب نكرده بود، مى‌خواستند به اين وسيله رضايت خدا را جلب كنند اما آنچنان كه بايد، آن را رعايت نكردند و خداوند به سبب ترك آنها، سرزنششان كرد و فرمود: «ورهبانية ابتدعوها يعنى: و رهبانيتى كه بدعت گذاشتند». (٥٠)

بنابراين توجيهى براى بيش از آنچه پيامبر (ص) انجام داده غير از عمل خليفه دوم وجود ندارد و به زودى از آن سخن خواهيم گفت.

٦. به جماعت خواندن نماز تراويح عملى لغو و غير مشروع

احكامى كه خداوند تشريع مى‌كند لغو و بيهوده نيست. بنابراين با توجه به اين كه خداوند قانون گذار است و عمل خداوند از هر گونه لغو و عبثى مبراست، پرسشهاى زير


(٤٩) عمدة القارى، ج١١، ص١٢٦.
(٥٠) الاعتصام، ج٢، ص٢٩١.