ولايت در اسلام به معناى عهده دارى مسئوليت اجراى احكام الهى مرتبط با روابط افراد جامعه با يكديگر و احكام مرتبط با اداره جامعه اسلامى است. اين مسئوليت با جايگاه نبوّت كه تنها ابلاغ پيام الهى است متفاوت مى‌باشد. حق ولايت و حاكميت بر انسان‌ها به مقتضاى حكم قطعى عقل و نقل، تنها براى خداوند است و از برخى آيات قرآن كريم به ضميمه روايات فراوانى كه ذيل آنها وارد شده است در مى‌يابيم كه خداوند، اين حق را به پيامبر اكرم(ص) و امامان معصوم(ع) تفويض كرده است.

مباحثى كه مطرح خواهد شد پيرامون ولايت الهى و حكومت اسلامى در زمان حضور معصومين(ع) و در زمان غيبت ايشان است. اگر چه مناسبت بحث اقتضا مى‌كند كه موضوع حكومت اسلامى و ولايت الهى فقط در زمان غيبت بررسى شود، امّا از آنجايى كه مشاهده كردم حتى ولايت الهى ائمه معصومين(ع) نيز در كلام عدّه‌اى كه خود را اهل علم مى‌دانند انكار شده است، لازم ديدم كه در ابتداء از امر ولايت ائمّه معصومين(ع) بحث شود. از طرفى چه بسا آشنايى و يادآورى محدوده ولايت ائمه(ع) اثرات خوب و سازنده‌اى در فهم ولايت در زمان غيبت خواهد داشت؛ زيرا ولايت ايشان اساس حكومت اسلامى است كه همانا از اركان دين و مبانى اسلام، شمرده مى‌شود.