فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٩ - نكتهها (١٣) رضا مختارى
سمت قبله آنجا را جنوب شرقى دانستهاند نادرست است. اكنون مىافزايم كه مرحوم آية اللّه سيد محمدهادى ميلانى (م ١٣٩٥) نيز در پاسخ استفتايى، سمت قبله نيويورك را جنوب شرقى دانستهاند:
راجع به قبله نيويورك عرض مىشود از نقطه جنوب پنجاه و هشت درجه و ثلث درجه انحراف به سمت مشرق دارد، نه آنكه قبله رو به مشرق است... قبله مربوط به طول و عرض جغرافى است كه در هر شهرى بايد سمت كعبه معظّمه را در آن شهر به دست آورد. لهذا در بعضى جاها به سمت خود جنوب است و در بعضى ديگر، انحراف از جنوب به طرف مغرب است؛ مانند تهران و غالب بلاد ايران، و در بعضى انحراف از جنوب به طرف مشرق است و در بعضى قبله به سمت مغرب يا مشرق يا شمال است بدون انحراف يا با انحراف.
بارى، كسى كه گفته قبله در نيويورك به سمت خود مشرق است، اشتباه كرده. جنوب را كه معيّن كرديد به مقدار پنج وجب و ثلث وجب تقريباً كه مطابق با ٥٨ درجه و ثلث است به طرف مشرق منحرف مىشويد و نماز مىخوانيد. (٢١)
چنان كه در نكته ٤١ گذشت طبق نظر كارشناسان و اهل فن، سمت قبله نيويورك، شمال شرقى است نه جنوب شرقى، و به طور دقيق، زاويه انحراف قبله در آنجا از شمال به شرق، ٥٨ درجه و ٢٨ دقيقه و ٢٥ ثانيه است. (٢٢)
٢. در نكته ٤٨ (شماره ٤٦) از استحباب وطء المشعر للصرورة، به تفصيل بحث شد. در اينجا مىافزايم كه شيخ بهاء الدين عاملى (م١٠٣٠) نيز ـ مانند صاحب جواهر ـ در اين مسأله دچار اشتباه نشده و تعبيرش در جامع عباسى (ص ١٢٧) دقيق و فنّى است:
هفتم آنكه اگر حج اوّل (صروره) باشد بر بالاى كوهى كه در مشعر الحرام واقع است برود و در آنجا ذكر الهى به جا آورد.
(٢١) ديدگاههاى علمى آية اللّه العظمى سيد محمد هادى حسينى ميلانى (قدّس سرّه)، ص ٢٠٥ ـ ٢٠٦.
(٢٢) ر.ك: اطلس قبله نما، ص ١٥٠.