٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٩ - نماز تراويح سنت يا بدعت؟ جعفر سبحانى آیت الله

قايلند ٢٠ ركعت است. گروهى ديگر مى‌گويند ٢٤ ركعت است و گروهى ديگر مى‌گويند ٢٨ ركعت است. برخى از فقها اعتقاد دارند ٣٦ ركعت است. دسته‌اى ديگر مى‌گويند ٣٨ ركعت است. قولى هم وجود دارد كه مى‌گويد ٣٩ ركعت است. عده‌اى ديگر قايلند ٤١ ركعت است و عده‌اى هم مى‌گويند ٤٧ ركعت است و.... (٥٣)

شايسته است تمامى حدود، از جمله تعداد ركعات اين عبادت گروهى كه امت اسلامى هر ساله در ماه رمضان به جا مى‌آورند از زبان رسول خدا(ص) بيان شده باشد. اما اين نماز از جهات مختلف دستخوش ابهام شده و اين نشان مى‌دهد كه در اين زمينه نصى از جانب پيامبر(ص) وجود ندارد و رغبتى هم از جانب او نسبت به اقامه اين نماز پس از وفاتش وجود نداشته است؛ زيرا سنتى كه مؤكد و مورد رغبت رسول خدا(ص) است، از ابهام به دور است.

٧. به جماعت خواندن نماز تراويح در گفتار عمر

در دوران زندگانى پيامبر و خليفه اوّل و دو سال اوّل خليفه دوم، براى نوافل ماه رمضان جماعت تشكيل نشد، بلكه مسلمانان اين نمازها را درخانه و مساجد به صورت فرادى مى‌خواندند. اما پس از گذشت دو سال از خلافت خليفه دوم، او به اين فكر افتاد كه نماز گزاران پراكنده در مسجد را جمع كند تا اين نماز را به يك امام بخوانند. رواياتى كه مسلم و بخارى در اين زمينه نقل كرده‌اند مؤيد اين مطلب است:

بخارى از ابو هريره روايت كرده است كه رسول خدا(ص) فرمود:

من قام شهر رمضان ايماناً و احتساباً غفرله ما تقدّم من ذنبه؛

كسى كه در ماه رمضان از روى ايمان و با قصد قربت از خواب برخيزد و نماز بخواند، تمامى گناهان گذشته‌اش بخشوده مى‌شود.

ابن شهاب مى‌گويد:


(٥٣) فتح البارى، ج٤، ص٢٠٤؛ ارشاد السارى، ج٣، ص٤٢٦؛ عمدة القارى، ج١١، ص١٢٦. در اين منابع در جمع بين اين اقوال پراكنده تكلف شده است.