فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٩
شيخ طوسى مىگويد:
در نزد ما تحابطى بين طاعت و معصيت و بين ثواب و عقاب مبتنى بر آنها نيست، پس استحقاق ثواب بر هر عملى ثابت شود، چيزى آن را زايل نمىكند.... (١٤٠)
همو در تفسير آيه: {يا أيّها الذين آمنوا لاتبطلُوا صدقاتكُم بالمنّ و الأذى كالّذي ينفق ماله رئاء الناس ولايؤمن باللّه و اليوم الآخر...} (١٤١) مىگويد:
آيا اين دلالت نمىكند بر اين كه ثواب ثابت مستقر با منت آينده زايل مىشود و نيز دلالت نمىكند بر اين كه به ريايى كه در آينده حاصل مىشود ثواب فعلى عمل زايل مىشود. پس اين آيه بر قول كسانى كه قايل به تحابط شدهاند دلالت ندارد. (١٤٢)
طبرسى در اين باره مىگويد:
خداوند فعل منافق و منت گذارنده را به سنگ صيقلى تشبيه كرده كه باران، خاك روى آن را شسته باشد، هيچ كس نمىتواند آن خاك را به جاى اولش برگرداند. وقتى كسى صدقهاى مىدهد و به دنبال آن منت مىگذارد ديگر راهى براى تلافى و برگرداندن ثواب آن ندارد؛ چون عمل به نحوى واقع شده كه به هيچ وجه استحقاق ثواب را ندارد. وجه فعل تابع حدوث آن است، پس وقتى فوت شود ديگر راهى براى تلافى آن وجود ندارد. آيه دلالت بر اين ندارد كه ثواب ثابت مستقر با منت گذارى در آينده و يا ريايى كه در آينده حاصل مىشود، باطل و زايل مىشود، چنانكه اهل وعيد قايلند. (١٤٣)
لكن بعضى از فقها معتقدند كه ثواب و عقاب با ارتكاب بعضى از اعمال احباط مىشود چه رسد به مثل كفر و ارتداد.
محقق اردبيلى مىگويد:
(١٤٠) الاقتصاد، ص١٩٣.
(١٤١) بقره، آيه، ٢٦٤.
(١٤٢) التبيان، ج٢، ص٣٣٦.
(١٤٣) مجمع البيان، ج١، ٣٧٦ و ٣٧٧.