فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٧ - جدال تعبّد و تعقّل در فهم شريعت مسعود امامى
پس شيوه فقهى وحيد بهبهانى دو ركن مهم داشت؛ از يك سو با تقويت ديدگاههاى اصولى در صدد نفى مكتب اخبارى برآمد و از سوى ديگر به مقابله با ضوابط و قواعد دشوار و محدود كننده برخى از اصوليان متأخر برآمد و بدين سان بارديگر همچون شيخ مفيد و شيخ طوسى بنيانهاى شيوهاى معتدل در گرايش به نص و عقل را بنا نهاد. اين روش توسط شاگردان او وفقيهان نسلهاى بعد ـ كم و بيش ـ دنبال شد و فقيهان و اصوليان بزرگى همچون صاحب جواهر (م١٢٦٦) و شيخ انصارى (م١٢٨١) اگر چه دانش فقه و اصول را از جهت دقتها و موشكافىهاى علمى بسيار پُربار كردند، اما در تمايل به دو گرايش عقل گرايى و تعبد گرايى ـ تقريباً ـ راه ميانهاى را كه وحيد بهبهانى زنده كرده بود دنبال نمودند و به همين جهت شاهد دگرگونى مهم و چشمگيرى در زمينه اين دو گرايش تا عصر حاضر نيستيم.
فهرست منابع
١. اختيار معرفة الرجال (رجال الكشّي)، شيخ طوسى، دانشگاه مشهد، مشهد، ١٣٤٨.
٢. ادوار فقه، محمود شهابى، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، تهران، چاپ دوم، ١٣٦٨.
٣. أضواء على السنة المحمديه، محمود ابوريه، نشر البطحاء، چاپ پنجم.
٤. الاستبصار، شيخ طوسى، دارالكتب الاسلاميه، تهران، ١٣٩٠.
٥. الانتصار، سيد مرتضى، مؤسسه نشر اسلامى، قم، چاپ اوّل ، ١٤١٥.
٦. الانوار النعمانيه، سيد نعمت اللّه جزايرى، ناشر حاج سيد هاشم بنى هاشمى، تهران، ١٣٧٩ قمرى.
٧. الإيضاح، فضل بن شاذان نيشابورى، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ١٣٦٣.
٨. الحدائق الناضرة، شيخ يوسف بحرانى، دارالكتب الاسلاميه، نجف، ١٣٧٦قمرى.
٩. الحق المبين في تحقيق كيفية التفقّه في الدين، ملامحسن فيض كاشانى، سازمان چاپ دانشگاه، تهران،١٣٤٩.
١٠. الدرّةالنجفيه، شيخ يوسف بحرانى، مؤسسة آل البيت(ع)، چاپ سنگى.
١١. الذريعة إلى أصول الشريعه، سيد مرتضى، دانشگاه تهران، تهران، ١٣٤٨.
١٢. الذريعة إلى تصانيف الشيعه، آغا بزرگ الطهراني، دارالاضواء، بيروت، چاپ