٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٦ - نكتهها (١٣) رضا مختارى

الصحيحة تسعة في الرباعية» (١٣) و «إذا عرض أحد الشكوك الصحيحة». (١٤)

همچنين ميرزاى شيرازى دوم (م١٣٣٨) در ذخيرة العباد مى‌گويد:

شك در عدد ركعات نماز بر سه قسم است: قسم اوّل: شكهايى كه اعتبار در آنها نيست، به اين معنى كه اعتنا به اين شك نبايد نمود. قسم دوم: شكهايى كه (اگر) بعد از فكر و تروّى در شك ماند، باطل است.

قسم سوم: صحيح است با شرايطى كه ذكر مى‌شود... .

شكهايى كه در هر صورت نماز را باطل مى‌كند... .

شكهايى كه باطل كننده نماز نيست و نماز در آنها صحيح است، هشت صورت است. (١٥)

ملاحظه مى‌شود با اين كه ايشان در ادامه سخن مفهوم شك مبطل و غير مبطل را به كار مى‌برد اما در آغاز، تعبيرش «شك باطل» و «شك صحيح» است.

مسامحه ديگر در اين بحث، اين است كه معمولاً شك در ركعات نماز را به سه دسته تقسيم مى‌كنند: ١. شكهاى باطل؛ ٢. شكهايى كه نبايد به آنها اعتنا كرد؛ ٣. شكهاى صحيح. در حالى كه درست‌تر آن است كه شكها را به دو گروه تقسيم كرد: الف) شكهاى مبطل ؛ ب) شكهاى غير مبطل؛ آنگاه شكهاى غير مبطل را نيز به دو دسته تقسيم كرد: الف) شكهايى كه نبايد به آنها اعتنا كرد؛ ب) شكهايى كه سبب مى‌شود وظيفه‌اى بر عهده نماز گزار بيايد (يا شكهايى كه موجب تكليفى مى‌شود) و مانند آن .

مسامحه ديگر اين كه تعبيراتى مانند «نماز مستحبى» نيز در توضيح المسائل‌ها فراوان استعمال مى‌شود، در حالى كه همان طور كه امروزه در نثر فارسى مى‌گوييم: «نماز واجب»، «روزه مكروه» و مانند آن، ـ نه «نماز واجبى» و «روزه مكروهى» ـ بايد گفت: «نماز مستحب»، «غسل مستحب» و مانند آن، نه «مستحبى». خلاصه در چنين مواردى، «يا» زايد است.


(١٣) همان، مسأله ٢.
(١٤) همان، ص٢٦٢، مسأله ٢٠؛ نيز ر.ك: ص ٢٦٤، مسأله ٢١؛ ص ٢٦٦، مسأله ٢٢ ؛ ص ٢٦٨، مسأله ٢٤، م ٢٦٩، مسأله ٢٦.
(١٥) ذخيرة العباد، ص١١٦ ـ ١١٨.