مجموع به مقدارى است كه قابل مبادله مى‌باشد، لازمه‌اش اين است كه فروش صد مجيدى به بيشتر از آن يا به سكّه‌هاى ديگر مثل (قران) جايز باشد. سكّه سرخ هم در ظاهر از موزونات به حساب مى‌آيد؛ پس گرفتن اضافه در خريد و فروش آن به يكديگر جايز نيست. (٦)

اقسام سكّه

١. در برخى از سكه‌ها خود سكّه ماليتى ندارد، بلكه راهى براى مشخص كردن مقدار و كيفيّت ماده آن است. بى‌ترديد اين سكّه‌ها از موزونات به حساب مى‌آيد و احكام موزونات نيز بر آن مترتّب مى‌شود؛ از جمله اين كه گرفتن اضافه در خريد و فروش آن جايز نيست. رايج بودن فروش آن به صورت عددى از اين جهت است كه اماره‌اى است بر جنس و كيفيت مخصوص آن و مقدار طلا با نقره‌اى كه در آن مخلوط شده است. سكه‌هايى كه محقق يزدى در ملحقات عروه بيان كرده از اين قسمند.

٢. بعضى از سكه‌ها مادّه و جنسشان هيچ ماليتى ندارد، بلكه ماليت آن فقط به سكّه بودنش است. اين دسته از سكّه‌ها از معدودات به حساب مى‌آيند؛ مانند پول‌هاى كاغذى اسكناس‌ها و احكام موزونات نيز ـ با همان تفصيلى كه پيش تر گذشت ـ بر آنها مترتّب مى‌شود.

٣. سكه هايى هم جنس آنها و هم سكّه بودن آنها هر يك داراى ماليت جداگانه است، فرقشان در اين است كه ماليّت فلز سكّه ذاتى بوده ولى ماليت خود سكّه اعتبارى و قراردادى است. خود اين نوع برچند قسم است:

الف. هر كدام از فلز سكّه و خود سكّه به طور مستقل و با قطع نظر از ديگرى قابل معامله باشد. در اين صورت هر كدام حكم مخصوص خود را خواهد داشت؛ مثلاً نقره از موزونات به حساب مى‌آيد و حكم موزونات بر آن مترتّب مى‌شود، و سكّه نيز به سبب ماليت داشتن آن از معدودات به شمار مى‌آيد و احكام معدودات بر آن مترتّب مى‌گردد.

(٦) همان.