جدش ابو عقيل و اسمش يحيى بن متوكل است. خزرجى در خلاصه تهذيب الكمال شرح حال او را آورده است و مى‌گويد: يحيى بن متوكل مولى [ آزاد شده ] آل عمر ابو عقيل مدنى، مصاحب بُهيه بوده است و از او روايت كرده و وكيع از ابوعقيل روايت مى‌كند. (١٦)

سيد بحر العلوم با استدلال به گواهى طبقه و نيز موافقت كنيه و توصيف، همين مفاد را برداشت كرده و افزوده است:

مدنى الاصل بودن او با اين مطلب [ عمانى بودنش ] منافات ندارد؛ زيرا خود آنان تصريح كردند كه او از مدينه به كوفه منتقل شده است؛ چنان كه احتمال مى‌رود او يا فرزندانش از كوفه به عمان منتقل شده باشند.

اگر اين برداشت را صحيح بدانيم چنين نتيجه خواهيم گرفت كه خانواده عمانى، اصالتاً مدنى بوده اند كه ابتدا به كوفه و سر انجام به عمان منتقل شده اند. (١٧)

نيز در مى‌يابيم كه اين خانواده جزء علما و محدثان بوده اند و قدح ونكوهش سمعانى در باره جدّ عمانى (ابوعقيل) زيانى نمى‌رساند؛ زيرا خود ابوعقيل (يحيى بن متوكّل) بين جمهور فقها مشهور است. ابن حجر و ديگران از او ياد كرده و او را تضعيف كرده اند كه ظاهراً به علت تشيّع او بوده است. (١٨)

به اين برداشت اشكالاتى (١٩) وارد شده كه عمده آنهاچنين است: نام ياد شده برگروهى ـ كه مستشكل نام آنها را برده است ـ منطبق است كه غير از يحيى بن متوكل اند. در پاسخ از اين اشكال مى‌توان گفت كه اين اسامى به طور كامل بر ويژگى هاى جدّ عمانى از نظر

(١٦) طبقات اعلام الشيعه،قرن چهارم،ص٩٥و٩٦ .«بُهية» كنيز ابى بكر بوده واز عايشه رواياتى نقل مى كند(تهذيب التهذيب،ج١٢،ص٤٣٣).
(١٧) نك: فوائد رجاليه،ج٢،ص٢٢٠ـ٢٢١.
(١٨) همان.
(١٩) نك: مقدمه كتاب حياة ابن ابى عقيل و فقهه،ص٩ـ١١كه گروهى را با اين كنيه نام برده است.