٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٥ - نگاهى به لعان و مانعيت آن از ارث در حقوق ايران دكتر محمدرضا بندرچى

جواب: اگر چه اقرار داراى آثارى است كه درباره مقرّ و مقرّله به يكسان اجرا مى‌گردد، ولى حكم به محروميت پدر از تركه فرزند، حكمى استثنايى است كه براى مجازات لعان كننده قرار داده شده است، به ويژه اين كه رجوع از لعان، اقرارى خاص و با آثار خاص خودش مى‌باشد.

آثار حقوقى رجوع از لعان بين فرزند و اقارب پدرى

با اقرار پدر، از نظر حقوقى مشخص مى‌شود كه فرزند از ابتداى تولد به وى تعلق دارد و آثار مترتب بر آن نيز از همان زمان آغاز مى‌گردد. اما وصل رابطه نسبى بين فرزند و پدر نمى‌تواند تنها بين آن دو مؤثر باشد. مثلا همان طور كه فرزند لعان نشده از ارث پدر و اقارب پدرى خويش بهره‌مند است فرزندى نيز كه بر اثر رجوع پدر از لعان قانوناً به وى منسوب مى‌شود بايد علاوه بر بهره‌مندى از تركه پدر بتواند از ارث اجداد و اقارب پدرى خويش نيز بهره گيرد؛ زيرا با وجود ايجاد علقه پدرى و فرزندى بين آنان، ساير آثار و نتايج حقوقى ناشى از اين رابطه نيز به تبع آن ايجاد خواهد شد. بنابر اين هم فرزند مى‌تواند از اقارب پدرى ارث ببرد و هم آنان مى‌توانند از ارث وى بهره‌مند شوند؛ ولى با توجه به ماهيت حقوقى رجوع از لعان كه در شماره قبل بيان گرديد، چنين رجوعى ماهيتاً اقرار محسوب مى‌شود و مطابق ماده ١٢٥٩ ق.م: «اقرار عبارت از اخبار به حقى است براى غير بر ضرر خود» اقرار از لحاظ حقوقى تنها مى‌تواند به ضرر مقرّ تمام گردد و ديگران كه در اقرار وى دخيل نيستند نبايد تحمل ضرر ناشى از اين اقرار را بنمايند (ماده ١٢٨٧ ق.م). بنابراين اگر چه رجوع از لعان باعث مى‌گردد كه فرزند از ابتداى تولد به پدر خويش تعلق گيرد ولى چون با وقوع لعان اين رابطه به طور موقت قطع شده بوده اقرار بعدى مقرّ و رجوع وى از لعان تنها مى‌تواند آثار آن را درباره خود وى ايجاد كند و ديگران از تبعات آن مصونند اگر چه در آثار غير مالى آن شركت خوهند داشت. (١٨) مثلا فرزند لعان شده نمى‌تواند از عمو يا جدّ خويش ارث ببرد ولى اين ارث نبردن باعث نخواهد گرديد كه آنان


(١٨) المهذب، ج ٢، ص ١٦٤ ؛ جواهر الكلام، ج ٣٩، ص ٢٨١.