نامحرم يا محرم يا در رحم حيوان . گفته‌اند كه در اينجا نيز دليلى بر حرمتِ ساختن نطفه وجود ندارد ، و اخبارى كه از كاشتن نطفه نهى مى‌كنند فرض‌هاى صورت سوّم را شامل نمى‌شود ، زيرا اين روايات مختصّ به موردى است كه نطفه از دو انسان گرفته شده و در رحم انسان قرار داده شود ؛ و بر فرض كه بتوانيم خصوصيّت اين مورد را الغاء كنيم ، الغاء خصوصيّت ، از كاشتن نطفه ممكن است نه از ساختن نطفه در خارج . اين گفته نيز مورد اشكال است زيرا اخبار ، بر حرمت فرض دوّم دلالت مى‌كند و دليل احتياط نيز اين فرض را شامل مى‌شود . با اين مطالب ، حكم عكس اين صورت يعنى گرفتن نطفه زن و آميختن آن با منى حيوان و كاشتن آن در رحم زنى ديگر يا در رحم حيوانى ، نيز دانسته شد ؛ زيرا دليلى بر حرمت اين صورت و عكس آن وجود ندارد و لذا بايد به اصل برائت رجوع نمود .

صورت چهارم :

گرفتن آب مرد و تركيب كردن آن با مادّه‌اى گياهى به جاى نطفه زن و كاشتن آن در رحم انسان يا حيوان . برخى گفته‌اند كه در چنين صورتى نه ساختن نطفه حرام است و نه كاشتن آن ؛ امّا دليلى كه قبلاً براى حرمت فرض اين كه صاحب رحم با صاحب منى نامحرم باشد ، ذكر شد ، اين صورت را نيز شامل مى‌شود .

صورت پنجم :

گرفتن هر دو آب از دو حيوان يا از دو گياه و يا يكى از حيوان و ديگرى از گياه ، و كاشتن آن در رحم انسان يا حيوان . با توجّه به مطالبى كه پيش از اين گفته شد ، در چنين فرض‌هايى اصل برائت جارى مى‌شود چون دليلى بر حرمت آنها نداريم .

در اين قسمت يكى از روشهاى توليد مثل را به دليل مناسبتى كه با بحث ما