فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٣ - قــاعده غــرور آية اللّه محمّد رحمـــانى
اينكه از نظر عرف ، صدق عنوان غرر بى آنكه غار علم و قصد داشته باشد جاى شبهه باشد و اين از بحث لغت خارج است و در جاى ديگر بايد بررسى گردد .
اين مطلب در داورى ميان فقها آنجا كه اختلاف كردهاند در شرط بودن آگاهى و قصد ضرر زدن شخص غار در تحقّق ضمان ، مفيد خواهد بود .
ج / ادلّه اعتبار قاعده
از جمله مباحث با اهمّيت و درخور توجّه در اين قاعده ، تحقيق در ادلّهاى است كه مىتواند اين قاعده را اثبات كند ، زيرا برخى از صاحب نظران در فقه بر اين باورند دليلى كه بتواند قاعده غرور را فراتر از مورد روايات حجّت كند ، وجود ندارد .
آية اللّه خويى پس از رسيدگى يكايك ادلّه و اشكال بر آنها از جهت دلالت و سند مىفرمايد : لا دليل عليها ( قاعدة التغرير ) سوى الروايات الخاصّة الواردة في موارد خاصّة .. ولا يمكن التعدّى عنها. (١)
دليلى بر حجّيت قاعده غرور وجود ندارد جز رواياتى كه در موارد مخصوص وارد شده . . و تعدّى از موارد روايات به موارد ديگر جايز نيست .
از اين روى بحث و تحقيق در ادلّه قاعده ، از مهمترين مباحث اين قاعده خواهد بود زيرا افزون بر اينكه حجّيت و اعتبار قاعده به ادلّه بستگى دارد ، تعيين قلمرو و شرايط لازم در اجراء آن نيز از ادلّه فهميده مىشود .
كلمات فقها درباره بيان ادلّه قاعده ، گوناگون است . شايد سخن آخوند
(١) محاضرات فى الفقه الجعفرى ، ( تقريرات درس فقه آية اللّه خويى ) ، به قلم علاّمه سيّد على حسينى شاهرودى ، ج٢ ، ص٤٥٤ ، دار الكتاب الاسلامى .