از اين روى ، اين كه واژه « حكومت » را در اين روايات دلالت مطابقى به معناى قضاوت بگيريم كارى نابايست است . نمى‌گويم : صحيح نيست ، يا اين واژه به چنين معنايى در اخبار و روايات نيامده است (١) ، بلكه مى‌گويم با چنان وضعيّتى كه پيشتر تبيين شد وبا وجود احتمال‌هايى درباره اين واژه ، اين گونه تفسيرى از آن خلاف سنّت استدلال و برهان آورى است ؛ چه ، آن سان كه در جاى خود بيان شده ، در مقام استدلال و برهان آورى از هر چه مجاز و متشابه است پرهيز مى‌شود .

اين نكته هم از ياد نرود كه عبارت « العالم بالقضاء » در روايت سليمان نمى‌تواند قرينه‌اى باشد بر اين كه واژه حكومت در روايات پيشگفته به معناى قضاوت به كار رفته است ، بلكه اين عبارت به نوبه خود از يكى ديگر از شوءون ولى امر پرده بر مى‌دارد كه در كنار حكمرانى و سامان دهى در اختيار اوست .

بنابر اين استدلال به اين احاديث به تقريرى كه گذشت از پايه نادرست و نارواست .

(١) شيخ انصارى ؛ حكومت را به معناى قضاوت به كارگرفته است . آنجا كه مى‌گويد : « للفقيه الجامع للشرائط مناصب ثلاثة : أ حدها الإفتاء ، الثاني الحكومة ، فله الحكم بما يراه حقّاً في المرافعات وغيرها ، الثالث : ولاية التصرّف في الأموال والأنفس » ؛ فقيه برخوردار از همه شرايط : سه منصب دارد : يكم فتوا دادن ، دوّم داورى ، او مى‌تواند در مرافعات و درغير آن به آنچه بر حقّ مى‌داند حكم دهد ، سوّم : ولايت تصرّف در مال و جان مردمان . امام راحل ١ نيز مى‌گويد : مفهوم حكومت اعمّ از قضاوت است و قضاوت يكى از شاخه‌هاى حكومت و ولايت است. ر . ك : رساله التقليد والاجتهاد ، ص١٠٦ و قاعدة لا ضرر ، ص٥٠ ، فصل : شئون نبوّت .