فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٥ - پيش بها (بيعانه) آية اللّه سيّد محمود هاشمى شاهرودی
واسطه ـ بخرد كه وى آن را مالك شده باشد .
صحيح عبدالرحمن بن حجّاج كه در آن چنين آمده است :
« سألت أبا عبداللّه عليهالسلام عن العَيْنَة فقلت : يأتيني الرجل فيقول : اشتر المتاع واربح فيه كذا وكذا ، فأراد منه على الشيء من الربح فتراضى به ، ثمّ انطلق فاشترى المتاع من أجله لولا مكانه لم أرده ثمّ آتيه فأبيعه ، فقال : ما أرى بهذا بأساً لو هلك منه المتاع قبل أن تبيعه إيّاه كان من مالك ، وهذا عليك بالخيار إن شاء اشتراه منك بعد ما تأتيه وإن شاء ردّه فلست أرى به بأساً » (١) .
از امام صادق (ع) درباره « بيع عينه » پرسيدم و گفتم : كسى نزد من مىآيد و مىگويد : فلان كالا را براى من بخر و در آن ، فلان مقدار سود بگير . من بر سر اندازه سود با او چانه مىزنم و سرانجام بر آن توافق مىكنيم . پس مىروم و آن كالا را براى او مىخرم ، به گونهاى كه اگر درخواست او نبود هرگز آن كالا را نمىخواستم . سپس آن را نزد او مىآورم و به او مىفروشم . امام(ع)فرمود : در اين ايرادى نمىبينم . اگر چنين بود است كه اگر كالاى خريدارى شده پيش از اين كه آن را به وى بفروشى از بين مىرفت ، از مال مالك به شمار آيد و اين شخص مشترى نيز اختيار آن را داشته باشد كه اگر بخواهد ، آن كالا را از تو بخرد و اگر نخواهد ، نخرد ، در اين معامله اشكالى نمىبينم .
ـ روايت يحيى بن حجّاج از خالد بن حجّاج كه مىگويد :
« قلت لأبي عبداللّه عليهالسلام : الرجل يجيء فيقول : اشتر هذا الثواب واُربحك كذا
(١) ر . ك . همان ، حديث٩ . سند حديث چنين است : « الشيخ باسناده عن الحسين بن سعيد عن صفوان عن عبدالرحمن بن الحجّاج » ، شيخ به سند خود از حسين بن سعيد ، ا ز صفوان ، از عبدالرحمن بن حجّاج .