فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥٧
وآسانتر مىتوان مطالب را در قالب اين وزن در آورد چون جوازات شاعرى در آن فراوان است .
مقام علمى و دقّت سيّد سبب شد از همان زمان حيات او ، منظومهاش بسيار مورد توجّه قرار گيرد و تا چند دهه قبل ، از جمله كتابهاى مشهور در حوزههاى علميّه به شمار مىرفت و حتى ابيات آن را حفظ مىكردند . امّا اكنون بسيارى حتى با نام آن آشنايى ندارند و همچنان ناشناخته باقى مانده است .
شيخ محمّد على اعسم شاگرد سيّد ، در منظومهاى ، درّه نجفيّه را توصيف كرده كه آغاز آن چنين است :
درّةُ علمِ هى ما بين الدُّرَر فاتحةُ الكتابِ ما بينَ السُّوَر « اين منظومه ، گوهر علمى است كه در ميان گوهرهاى ديگر ، همانند سوره حمد است در بين سورههاى ديگر »
غالب ابيات منظومه سيّد ، سهل و ممتنع است . ظاهر آنها به گونهاى است كه خواننده تصوّر مىكند آوردن نظير آن سهل و آسان است ، امّا در مقام عمل معلوم مىشود بسيار دشوار است .
محتواى بلند منظومه سيّد سبب شد علماى بزرگى چون صاحب جواهر در تأليفاتشان به آن استشهاد كنند و شرحهاى فراوانى به نظم و نثر بر آن نگاشته شود . شروح منظوم عبارتند از :
ـ اُجوزة فى شرح الدرّة ، سيّد حسين بن رضا بن بحرالعلوم ( م : ١٣٠٦ ) ، الذريعة ج١ / ٤٧٩ .
ـ اُرجوزة فى شرح الدرّة ، رضا گلپايگانى ، الذريعه ج١ /٤٧٩ .
ـ اُرجوزة فى شرح الدرّة ، عبّاس بن حسن نجفى ( م : ١٣٢٢ ) ، الذريعه ج١ /٤٨٠ .
ـ اُرجوزة فى الطهارة ، سيّد كلب باقر نقوى حائرى ( م : ١٣٢٩ ) ، الذريعه ج١ / ٤٨٥ . منظومه سيّد بحر العلوم داراى شروح منثور نيز مىباشد از جمله :
ـ الفيروزجة الطوسيّة فى شرح الدرّة الغروية ، محمّد بن حسن طوسى