فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٢ - شهرسازى و احداث خيابانها از سوى دولت آية اللّه شيخ حسين حلّى
انديشيد ؛ چه ، روايات دسته دوّم هم به پيروان امامان عليهالسلام و هم ديگران اجازه آباد كردن زمينها را مىدهد و روايات دسته نخست تنها درباره پيروان است ؛ چرا كه مىگويد آنچه از آنِ ماست از آن پيروان ماست .
پاسخ آن است كه روايات دسته نخست بر ديگر روايات حاكم است ، به گونهاى كه مخصّص عمومهاى ديگر خواهد شد [و در نتيجه تصرّف در اين زمينها تنها براى شيعيان روا مىباشد .]
در روايت مسمع بن عبدالملك چنين آمده است :
« عن أبى عبداللّه عليهالسلام : كلّ ما كان فى أيدى شيعتنا من الأرض فهم فيه محلّلون ، يحلّ لهم ذلك إلى أن يقوم قائمنا فيجيبهم طسق ما كان فى أيديهم ويترك الأرض فى أيديهم . وأمّا ما كان فى أيدى غيرهم فإنّ كسبهم من الأرض حرام عليهم حتى يقوم قائمنا فيأخذ الأرض من أيديهم ويخرجهم عنها صغرة » (١) .
از امام صادق(ع) : زمينهايى كه در دست پيروان ماست براى آنان حلال است تا آن گاه كه قائم ما بپاخيزد و ماليات آنچه را كه در دست آنان بوده گرد آورد و زمين را نزد خود آنان واگذارد . امّا زمينيهايى كه در دست ديگران است ، درآمدشان از آن زمينها حرام است تا هنگامى كه قائم ما برخيزد و زمين را از آنان پس گرفته ايشان را با خوارى بيرون راند .
رواياتى مانند اين بسيار است كه مىتوان در كتابها ملاحظه كرد .
اكنون با توجّه به اين روايات پرسش تازهاى براى ما رخ مىگشايد و آن اين كه برخورد ما با غير شيعيانى كه اين زمينها را تصرّف كرده و به ملك خويش درآوردهاند
(١) وسائل الشيعه ، ج٦ ، ص٣٨٢ .