فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٣ - شهرسازى و احداث خيابانها از سوى دولت آية اللّه شيخ حسين حلّى
چگونه بايد باشد ، با اين كه امام(ع)آشكار را مىگويد كه در آمدشان در اين زمينها حرام است .
در پاسخ مىتوان گفت : لازم است بر ما كه تا پيش از ظهور حضرت (عج) با دارندگان اين زمينها همچون مالكان آنها برخورد كنيم و مسجدها و موقوفات آنان را ، از روى همراهى ، محترم شمريم ؛ چرا كه ما در روزگار غيبت ، چنين دستورى داريم .
مرحوم سيّد بحر العلوم در بلغة الفقيه چنين مىگويد :
« هذا بالنسبة إلى ما كان منه فى أيدينا ، وأمّا ما كان منه فى أيدى غيرنا فهو حرام ؛ لعدم الإذن به منهم عليهالسلام . وفى جواز انتزاعه من أيديهم مع الأمن من الضرر وجهان : من أنّه مال الإمام عليهالسلام فى يد من لا يستحقه وظالم له فى تصرّفه وغاصب فى قبضه ، ومن أنّ المستحقّ لانتزاعه هو الإمام عليهالسلام فيتوقّف على أمره » (١) .
حكم حلال بودن درباره زمينهايى است كه در دست ما [شيعيان[ است ، ولى زمينهايى كه در اختيار ديگران باشد ، حرام است ؛ زيرا امامان عليهالسلام اجازه ندادهاند . در اين باره كه آيا در صورت نبود هيچ زيانى بايد اين زمينها را از چنگ ديگران درآورد يا خير ، دو احتمال مىتوان داد : از يك سو اين زمينها از آنِ امام(ع)است و در دست كسى است كه هيچ حقّى بر آن ندارد و آن را غصب كرده و تصرّفش در آن زمين ظالمانه است ، و از سويى ديگر كسى كه حقّ دارد اين زمين باز پس گيرد ، خود امام است از اين رو اين كار به دستور او وابسته خواهد بود .
(١) بلغة الفقيه ، ٨٠ .