زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٩٩ - ١ بى پروايى از سرزنش ملامت گران
١. بىپروايى از سرزنش ملامتگران
امام(عليه السلام) آب پاكى بر دست كوتهنظرانى ريختهاند كه در فضاى به چالش كشيدن عملكرد داهيانه حضرتشان تنفس مىكردند. ايشان با صراحتْ بىمايگى تُرَّهات ياوهسرايان كوردل را در زبانْ به سرزنش گشودنشان اعلام كردند و در حقيقت نماى زيبايى از «بندگى خدا» به معناى راستين آن را ارائه فرمودند. بر اين اساس، براى تفهيم مقصد والاى خويش، عباراتى را به كار بستند كه خداى تعالى در وصف «خدادوستانِ محبوب خدا» فرموده است:
...فَسَوْفَ يَأْتِي اللهُ بِقَوْم يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّة عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّة عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللهِ وَلا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِم؛[١]
[١] مائده (٥)، ٥٤ . مرحوم طبرسى ذيل آيه از امير مؤمنان(عليه السلام) در جنگ جمل نقل مىكند: «به خدا سوگند! با اهل اين آيه تا امروز جنگى در نگرفته است». و از پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله)به نقل از ابواسحاق ثعلبى آورده است: «روز قيامت جمعى از اصحابم بر من وارد مىشوند؛ ولى از حوض كوثر رانده خواهند شد. من خواهم گفت: خدايا! اصحاب من اصحاب من! در جواب به من گفته مىشود: تو چه مىدانى كه بعد از رحلت شما چه كردند. آنان به عقب بازگشت نمودند». مجمع البيان، ج ٣ و ٤، ص ٣٢٢.
ناگفته نماند بخارى نيز در صحيح خود چند حديث به اين مضمون نقل كرده است؛ مانندِ حديثى كه از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) اين چنين نقل شده است: «أنَا فَرَطُكُم عَلَى الْحَوضِ لَيَرْفَعَنَّ إلَىَّ رِجالٌ مِنْكُمْ حَتّى اذا هَوَيْتُ لاُِناوِلَهُمُ اخْتُلِجُوا دُوني فَأَقُولُ: أىْ رَبِّ أصْحابى فَيَقُولُ: لا تَدْري ما أحْدَثُوا بعدَك؛ من قبل از شما به حوض مىرسم. مردانى از شما خود را (براى استمداد) به من مىرسانند؛ اما هنگامى كه مىخواهم آنها را دريابم، از سوى من رانده مىشوند. (آنگاه) خواهم گفت: اى پروردگار من! اصحابم را (يارى رسان) ولى خداوند مىفرمايد: شما نمىدانى كه بعد از درگذشتتان چه عملكِردى داشتند». بخارى، مجلد ٤ (ج ٧ و ٨ و ٩)، ص ٦٧٣؛ حديث ١٨٧٨؛ همان، ص ٥٠٥، حديث ١٤٤٢؛ ص ٥٠٦، حديث ١٤٤٤؛ ص ٥٠٧، حديث ١٤٤٩؛ ص ٥٠٤، حديث ١٤٤١؛ ص ٥٠٣، حديث ١٤٣٥.
اما در صحيح مسلم، ج ٤، كتاب الفضائل، باب ٩، ص ٤٧٨، حديث ٤٠ به نقل از پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) مىخوانيم: «لَيَرِدَنَّ عَلَىَّ الْحَوضَ رِجالٌ مِمَّنْ صاحَبَنى حَتّى إذا رَأَيْتُهُم وَ رُفِعُوا إلَىَّ اخْتُلِجُوا دُوني فلاََقُولَنَّ: اَيْ رَبِّ أصَيْحابي اُصَيْحابي فَلَيُقالَنَّ لي: إنَّكَ لا تَدْري ما أَحْدَثُوا بَعْدَكَ». مانند حديث ٣٢، ص ٤٧٤.
ابنماجه نيز در «سننِ» خود مشابه جملات فوق را نقل كرده است: سنن ابن ماجه، ج ٢، ص ١٠١٦، حديث ٣٠٥٧.