ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨٠ - تعريف هدف و وسيله
اگر خود اشتياق به هدف را بعنوان يك پديدهء روانى يا مغزى بخواهيم مورد مطالعه قرار بدهيم ، جز يك عمل روانى كه از عامل معينى ناشى شده و در مغز يا روان قابل مطالعه مى باشد ، چيزى نيست . بلكه اتصاف يك موضوع به عنوان هدف يا وسيله مربوط به خواستن و انتخاب ما مى باشد كه اگر آن موضوع مورد خواستن استقلالى ما باشد ، عنوان هدف به آن مى دهيم و اگر جنبهء مقدمه و رساننده به خواسته شدهء استقلالى داشته باشد ، بعنوان وسيله در آن مى نگريم .
بهمين جهت است كه اغلب انسانها در يافتن هدف زندگى بگمان اين كه حقيقتى را پيدا خواهند كرد كه در پيشانيش نوشته است ، « من هدف زندگى هستم » دچار اشتباه و ورشكستگى مى شوند و نمى دانند كه هدف موضوعى است انتخابى و وابسته باين كه حيات را چگونه تفسير مى كنند . بلى واقعيت هدف مستند به اصالت و مفيديت موضوعى است كه در جاذبهء اشتياق قرار مى گيرد ، مانند ادامهء حيات .
اصالت و عظمت حيات منشأ دارا بودن حيات است به جنبهء هدفى آن .
هدف
هدف - عبارت است از آن حقيقت مطلوب كه اشتياق وصول به آن ، محرك انسان به انجام دادن كارها و انتخاب وسيله هايى است كه آن حقيقت را قابل وصول مى نمايد . هر هدفى از نظر شناسايى تحليلى به چهار عنصر اساسى تجزيه مى گردد :
عنصر يكم
عنصر يكم - جنبهء درون ذاتى است كه مربوط بيكى از خواستههاى طبيعت انسانى ( بمعناى عمومى آن ) مى باشد . درك و اشتياق وصول به آن خواسته ، جنبهء درون ذاتى هدف است .
بنا بر اين دو ركن اساسى جنبهء درون ذاتى هدف ، شناسايى و اشتياق به آن مى باشد . عامل اساسى پيروزى در هدفگيرى عبارت است از پيروزى در دو ركن مزبور ، ما بايستى در شناسايى هدف هر اندازه كه بتوانيم بكوشيم . هدفهايى هستند كه شناخت آنها با كمترين معلومات و تجارب امكان پذير مى باشد ، در صورتى كه هدفهائى عالىتر و چند بعدى وجود دارند كه براى شناخت و تفكيك و مشخّص نمودن بعد هدفى آنها ، سالها تجربه و انديشه لازم است ، ما نبايستى ذهن خود را رها كنيم كه هر گونه فعّاليت فكرى و خيالى و آرزويى را در مسير شناخت هدف براه بياندازد ،